Afbouwen en stoppen met Oxycodon,  Fentanyl, Morfine, Tramadol 

 
hand met medicatie

Wanneer je gaat stoppen met Oxycodon, Fentanyl of Morfine kunnen er flinke ontwenningsverschijnselen optreden. Ook emotioneel gebeurt er heel wat met je. Daarom moeten opiaten stap voor stap worden afgebouwd. 

Foto: Julia Zolotova, Unsplash

Dat geldt ook  wanneer je na langdurig gebruik gaat stoppen met Tramadol. Al is het minder sterk dan Oxycodon, Fentanyl of Morfine, ook bij Tramadol treedt gewenning op. Het ontwennen zal wat minder zwaar zijn, maar je moet het ook niet onderschatten. 

​​

Praktische tips voordat je begint

 

Informatie is belangrijk

Je huisarts is officieel verantwoordelijk om jou te begeleiden tijdens je afbouwtraject.  Maar laat niet alles aan je arts over. Het is verstandig om ook zelf goed op de hoogte te zijn van wat je te wachten staat. Bijvoorbeeld door de informatie op deze site goed door te lezen.

  • Informeer jezelf van tevoren, want als je aan het ontwennen bent, is het lastig om helder na te denken. Dan is het fijn wanneer je alles voor jezelf op een rijtje hebt.

 

  • Ontwenningsverschijnselen kunnen beangstigend zijn. Informatie helpt je om beter in te schatten of alles goed gaat met het afbouwen, of dat je aan de bel moet trekken. Je voelt je rustiger, omdat je beter begrijpt wat er met je lichaam gebeurt. 
     

  • Informatie maakt je  een betere gesprekspartner voor je arts. Hoe beter jij kunt uitleggen wat je voelt, hoe beter je arts jou kan helpen het afbouwen in goede banen te leiden. Bijvoorbeeld door je afbouwschema aan te passen, of medicijnen voor te schrijven.
     

 

Om iemand die een afbouwtraject van opiaten volgt goed te kunnen begeleiden is deskundigheid, professionele kennis en ervaring nodig. Er moeten immers zeer belangrijke beslissingen worden genomen over medicatie en afbouwschema.

Er moet ook regelmatig worden beoordeeld of het traject nog steeds goed bij je past, of dat het moet worden bijgesteld. 

 

Begeleiden is ook praten, luisteren, vragen, doorvragen en samen overleggen. Je arts is je aanspreekpunt voor al je vragen, je steun en toeverlaat tijdens het afbouwproces.

 

Om je afbouwtraject goed door te komen is  het belangrijk dat je vertrouwen hebt je in huisarts en dat je goed met hem of haar kunt praten.

De juiste begeleiding

hand met tablet

Foto: Towfiqu Barbhuiya, Unsplash



•    Kun je goed praten met je arts? Luistert hij/zij goed naar je?

 

•    Heb je vertrouwen in je huisarts?

 

•    Heeft je huisarts voldoende tijd, kennis en ervaring om jou                     goed te begeleiden?

 

      Is het antwoord op deze vragen ja? Dan zit je goed.

 

Heb je twijfels, om welke reden dan ook? Of wil je een intensievere, meer persoonlijke begeleiding tijdens het afbouwen? Vraag  je arts dan om een doorverwijzing voor een (ambulant) traject bij de verslavingszorg.

 

Je arts zal dit geen enkel probleem vinden. Het doel is dat jouw afbouwtraject goed en succesvol verloopt, en je arts zal je zeker steunen.

 

Veel mensen die bij de verslavingszorg een afbouwtraject voor Oxycodon, Fentanyl of Morfine hebben gevolgd, hebben daar goede ervaringen mee.

Heb je goed contact met je arts?

"Het afbouwtraject moet altijd worden                                 aangepast aan jou, niet andersom!"

 

Verslaving

Het kan  zijn dat je, nu het afbouwen steeds dichterbij komt, hebt ontdekt dat je de gedachte aan een leven zonder pilletje eigenlijk heel beangstigend vindt. Dat je je niet zo lekker voelt zonder, en dat je bang bent dat je niet meer zonder kunt. Misschien heb je dit al eerder met je arts besproken, misschien nog niet.

Onderschat het fenomeen verslaving niet. Lichamelijk ontwennen is al lastig genoeg; als je tegelijkertijd ook te maken hebt met een geestelijke verslaving is dat extra zwaar.

Klik door naar de pagina Verslaving om meer hierover te lezen.

 

Klik door naar de pagina Verslavingszorg, om meer te weten te komen over mogelijke behandelingen.  

 

Alcohol of andere problemen

  • Heb je problemen met alcoholgebruik, psychiatrische problemen of anderszins? Dan kan extra steun en begeleiding verstandig zijn, want door ontwenning kunnen bestaande problemen worden uitvergroot. 

  • Als je ervoor open staat, is begeleiding door de verslavingszorg misschien de veiligste keuze. Maar het hangt af van wat je wilt en wat het beste past bij jouw persoonlijke omstandigheden. Je huisarts zal samen met jou bespreken wat het beste bij je past en wat voor jou het prettigst is.

Hierboven zijn een aantal  punten genoemd, waarover het best lastig kan zijn om een beslissing te nemen. Ook al ben je nog niet toe aan het doorhakken van knopen, toch is het goed om hier even bij stil te staan.

 

Voorbereidingsgesprek

Voordat je begint met afbouwen, heb je een uitvoerig gesprek met je arts. Je kunt, afhankelijk van je wensen en/of je persoonlijke (gezondheids)situatie, vragen om een dubbele afspraak. Tijdens het gesprek moet alles aan de orde komen wat belangrijk is tijdens het afbouwen. Maak van tevoren een lijstje van alles wat je wilt bespreken. Bekijk ook even onze vragenlijst. Die kun je eventueel uitprinten en meenemen - en zelf aanvullen natuurlijk.

 

Doelen

Samen met jou stippelt je arts het afbouwtraject uit. Er wordt een doel gekozen: ga je tot nul afbouwen, of ga je naar een lagere dosis opiaten? En hoelang ga je hierover doen?

Afspraken

Samen maken jullie afspraken hierover. Zo weet je waar je aan toe bent, en kun je je straks helemaal op het afbouwen gaan concentreren.

 

Afbouwschema kiezen

Meestal krijg je van je huisarts een afbouwschema. Krijg je dat niet, vraag er dan om, want het zal je helpen bij het afbouwen.  

In je afbouwschema staat precies wanneer je een stapje omlaag gaat met je dosering, en met hoeveel. Zonodig kan het afbouwschema tijdens het afbouwen worden aangepast. Voor verschillende situaties zijn verschillende afbouwschema’s.​
Op de pagina Afbouwschema hebben we een aantal schema's op een rijtje gezet.

Snel of rustig afbouwen

Over het algemeen geldt dat, hoe langer je opiaten hebt gebruikt, en hoe hoger de dosering was, hoe zwaarder het afbouwen zal zijn, dus hoe langzamer je gaat afbouwen.

 

Maar afbouwen is niet voor iedereen hetzelfde. Hoe zwaar het afbouwen voor jou zal zijn - en welk afbouwschema het meest geschikt voor jou is - hangt af van verschillende bijkomende factoren.  

 

Op de pagina Afbouwschema lees je meer hierover.

arts met medicatie in de hand

Foto: Towfiqu Barbhuiya, Unsplash

 

Contact en ondersteuning

Regelmatig contact met je arts tijdens het afbouwen is enorm belangrijk.

Spreek met je arts regelmatige contactmomenten af, bijvoorbeeld eens in de week, om te bespreken hoe het gaat met de ontwenningsverschijnselen en/of de pijnklachten. Van tevoren contactmomenten plannen is prettiger dan steeds wikken en wegen of je de telefoon zult pakken.

 

Vraag wie je kunt bellen als je je ‘s avonds of in het weekend niet goed voelt. Of als je plotseling ergens mee zit. Dit moet een arts zijn die toegang heeft tot jouw patiëntendossier.

 

Misschien dat je je naasten wilt betrekken bij je afbouwtraject. Vraag of je hen een keer mag meenemen naar je arts. Hoe beter zij begrijpen wat je meemaakt, hoe beter ze je kunnen helpen en ondersteunen.

Kies een rustige periode 

Afbouwen lukt het beste wanneer je in een rustige periode zit. Bij voorkeur bouw je niet af als je ernstige relatieproblemen hebt, in een scheiding zit of in een periode van rouw of verlies.

 

Ook voor het lichaam moet het rustig zijn. Bijvoorbeeld een coronavaccinatie of een griepprik moet vóór of na het afbouwen gegeven worden. Niet tijdens, want door de bijwerkingen van een vaccin of prik kun je je extra ziek voelen.

​Tijdens het afbouwen heb je zoveel mogelijk steun nodig van je omgeving; van je partner, vrienden, familie of buren. Het is fijn om je verhaal kwijt te kunnen bij iemand die weet wat je doormaakt. Je hart uitstorten of even een praatje maken, het kan je enorm veel goed doen.

 

Je kunt afspreken om regelmatig te bellen. Het is erg prettig als er iemand voor je kan zijn, wanneer je het moeilijk hebt. Of als iemand af en toe boodschappen voor je haalt. Het helpt allemaal om de afbouwperiode door te komen.

 

Heb je weinig contacten?

Misschien dat een maatschappelijk werker je kan ondersteunen tijdens het afbouwen. Want ondersteuning heb je echt nodig. Ook je huisarts kan hierin een rol vervullen.

Steun van je omgeving

 

Doe dit liever niet...

 

Afbouwen op 'gevoel'

​Doe het liever niet! Het klinkt misschien als een goed idee, maar in de praktijk blijkt dat je gevoel geen geschikte leidraad is voor beslissingen zoals het afbouwtempo en de grootte van de stappen waarmee je omlaag gaat.


In het begin lukt het nog wel, maar hoe sterker de ontwenningsverschijnselen worden, hoe moeilijker het wordt om helder na te denken. Dosering omhoog, omlaag, hoe lang, hoe kort? Op een zeker moment is je lichaam zo ontregeld, dat je 'gevoel' vooral schreeuwt om houvast. Een afbouwschema kan je dat geven. 

 

Mocht je al begonnen zijn zonder afbouwschema, dan kun

 je  altijd later nog instappen. 

In één keer met alles stoppen

Stop nooit in één keer met al je medicatie. Mensen doen dit soms uit wanhoop, omdat ze de ontwenningsverschijnselen niet meer verdragen. Doe het niet!

Cold turkey, met alles in één keer stoppen, is een extreme belasting voor je lichaam. Je kunt er zelfs aan overlijden.

Je kan beter hulp vragen via de verslavingszorg. Professionele begeleiding kan je helpen om weer grip te krijgen op de situatie en het afbouwproces. De verslavingszorg heeft de juiste kennis en ervaring in huis om je verder te helpen.