Hoe bouw je af
De meeste mensen bouwen oxycodon af met de tabletten of capsules die zij al gebruiken. Vaak gaat dat in het begin prima. Je vermindert stap voor stap je dosering en neemt na iedere verlaging even tijd om bij te komen.
Sommige mensen kunnen iedere week een stap zetten, anderen hebben twee, drie of zelfs vier weken nodig voordat hun lichaam klaar is voor de volgende verlaging. Dat is allemaal normaal.
Er bestaat geen afbouwtempo dat voor iedereen geschikt is - het is heel belangrijk om dat te weten.
Houvast
Wij noemen deze pagina een 'afbouwschema', maar eigenlijk is het vooral een richtlijn.
Het is geen vast stappenplan, want een plan dat bij iedereen past bestaat niet.
Je krijgt hier houvast bij drie dingen: hoe groot je stappen kunnen zijn, hoeveel tijd je ertussen laat en hoe je merkt of je lichaam voldoende herstelt.
Wil je beter leren herkennen wanneer je lichaam klaar is voor een volgende stap?
Lees dan ook onze pagina Grip op afbouwen.
Kort- of langwerkend eerst afbouwen?
Gebruik je langwerkende én kortwerkende oxycodon, bespreek dan met je arts welke je als eerste afbouwt. Dat hangt onder meer af van hoelang je beide gebruikt, op welke momenten je de kortwerkende oxycodon inneemt en waarvoor je die nodig hebt.
Kortdurend gebruik na een operatie
Nederlandse ziekenhuisschema’s adviseren na kortdurend gebruik na een operatie soms om eerst de langwerkende oxycodon af te bouwen en kortwerkend tijdelijk achter de hand te houden voor wanneer de pijn heviger is. Maar de arts beslist.
Na langdurig gebruik
Bij langdurig gebruik is er niet één volgorde die voor iedereen geschikt is. Daarom leggen we hieronder uit hoe je zowel kortwerkende als langwerkende oxycodon kunt afbouwen.
Kortwerkende oxycodon afbouwen
Heb je kortwerkende oxycodon korte tijd alleen zo nodig gebruikt, dan kun je er meestal mee stoppen zodra je het niet meer nodig hebt.
Gebruik je kortwerkende oxycodon al langere tijd dagelijks of op vaste innamemomenten, dan bouw je deze wel geleidelijk af.
Samen met je arts breng je eerst een kaart:
-
hoeveel milligram je per keer gebruikt;
-
op welke tijdstippen je deze inneemt;
-
hoeveel milligram je in totaal per dag gebruikt.
Je kunt vervolgens één innamemoment per keer verlagen of laten vervallen. Bespreek met je arts welke volgorde en hoeveel tijd tussen de stappen bij jouw situatie passen.
Is een stap van 5 mg te groot, dan kun je 5 mg kortwerkende oxycodon vervangen door 5 ml vloeibare oxycodon van 1 mg/ml.
Omdat zowel de tablet of capsule als de vloeistof kortwerkend is, neem je deze vloeistof op hetzelfde innamemoment.
Wanneer je bij de laatste milligrammen bent aangekomen, kun je met vloeistof kleinere stappen maken van bijvoorbeeld 1 ml maken.
Langwerkende oxycodon afbouwen
Bouw je de langwerkende oxycodon af, dan kun je hiervoor de tabletten van 5 mg gebruiken.
Langwerkende oxycodon wordt meestal tweemaal per dag ingenomen: één dosis in de ochtend en één dosis in de avond.
Met behulp van de langwerkende oxycodon van 5 mg kun je de totale dagdosering bijvoorbeeld als volgt verlagen.
Hoeveel tijd tussen de stappen?
Neem na iedere verlaging de tijd om aan de nieuwe dosering te wennen. Als uitgangspunt kun je twee weken tussen twee afbouwstappen aanhouden.
Let vanaf 20 mg extra goed op hoe je lichaam reageert.
Vanaf 15 mg houden we in dit schema 3 weken tussen twee verlagingen aan.
Ben je na die periode nog niet voldoende hersteld, wacht dan langer. Blijft een stap van 5 mg te zwaar, dan kun je vloeibare oxycodon gebruiken om kleinere stappen te maken.
Vloeibare oxycodon
Vloeibare oxycodon maakt kleinere afbouwstappen mogelijk. Vraag bij voorkeur om vloeistof met een sterkte van 1 mg oxycodon per 1 ml.
Daarmee is het rekenen eenvoudig:
1 ml vloeistof = 1 mg oxycodon
Meet de vloeistof af met een doseerspuitje van de apotheek.
Dat is veel zuiverder dan doseren met een druppelaar; de druppels die daaruit komen zijn niet altijd even groot.
Als voorbereiding kies je eerst het innamemoment dat je straks wil gaan minderen.
Vervang dan één dosis van 5 mg langwerkende oxycodon door 5 ml vloeibare oxycodon van 1 mg/ml.
De totale hoeveelheid oxycodon blijft bij deze omzetting eerst gelijk:
5 mg langwerkend wordt 5 ml vloeistof.
Langwerkende oxycodon werkt ongeveer twaalf uur. Vloeibare oxycodon werkt korter, doorgaans vier tot zes uur.
Daarom moet je de 5 ml vloeistof verdelen over twee innamemomenten:
-
2,5 ml op het tijdstip waarop je normaal de langwerkende dosis innam;
-
2,5 ml ongeveer zes uur later.
Zo overbrug je ongeveer dezelfde periode en voorkom je dat er te veel tijd tussen twee innames ontstaat.
Begin nog niet direct met verlagen. Gebruik deze nieuwe verdeling eerst een week, zodat je lichaam eraan kan wennen.
Voorbereiding
Daarna begin je met verlagen
Na de gewenningsweek kun je beginnen met het afbouwen van de vloeistof.
Verlaag je één innamemoment of meerdere tegelijk?
Verlaag één innamemoment per keer. Bij de volgende afbouwstap verlaag je het andere innamemoment. Zo blijven de verlagingen klein en wordt de vloeistof geleidelijk over de dag afgebouwd.
Laat de overige langwerkende oxycodon voorlopig ongewijzigd.
Hoe groot maak je de afbouwstappen?
Bespreek dit met je arts. Je kunt bijvoorbeeld beginnen met een verlaging van 1 ml.
Hoeveel tijd neem je tussen twee verlagingen?
Houd als uitgangspunt drie weken tussen twee verlagingen aan.
Ben je na drie weken nog niet voldoende hersteld, wacht dan langer. Zet pas een volgende stap wanneer je lichaam weer voldoende tot rust is gekomen.
De laatste milligrammen
De laatste milligrammen vormen de moeilijkste fase van het afbouwen. Iedere volgende verlaging kan dan harder aankomen.
Komt een verlaging van 1 ml te hard aan, ga dan verder met kleinere stappen van bijvoorbeeld 0,5 ml. Dat meet je af met het plastic spuitje.
Je kunt ook meer tijd tussen twee verlagingen laten. Het is helemaal niet vreemd wanneer je over dit laatste gedeelte langer doet dan over alle eerdere stappen. Bespreek met je arts welke stapgrootte en welk tempo op dat moment bij jou passen.
Blijf steeds luisteren naar je lichaam.
Waar het om gaat bij afbouwen
is niet wat er in het schema staat,
maar wat je lichaam aankan.
Daar moet alles om draaien.
Ontwenningsklachten?
Krijg je na een verlaging veel ontwenningsklachten, slaap je slechter of voel je je duidelijk onprettig?
Dan is de afbouwstap waarschijnlijk te groot geweest, volgen de stappen te snel op elkaar of is er sprake van allebei.
Allereerst ga je stabiliseren
Neem voorlopig geen volgende afbouwstap.
Bespreek met je arts dat je op dezelfde dosering wilt blijven totdat je lichaam weer voldoende tot rust is gekomen.
Daarna kan het afbouwschema worden aangepast: kleinere stappen, meer tijd tussen de verlagingen of allebei.
Stabiliseren tijdens het afbouwen
Krijg je na een verlaging veel ontwenningsklachten, slaap je slechter of voel je je duidelijk onprettig, dan kan het nodig zijn om eerst te stabiliseren voordat je verder afbouwt.
Stabiliseren betekent dat je voorlopig op dezelfde dosering blijft. Je geeft je lichaam tijd om aan de nieuwe dosering te wennen en voldoende tot rust te komen.
Allereerst: bespreek met je arts dat je wilt stabiliseren
Maak zo snel mogelijk een afspraak met je voorschrijvend arts. Vraag nadrukkelijk om voorlopig niet verder te verlagen, zodat je lichaam eerst kan stabiliseren en herstellen.
Niet iedere arts gaat daar vanzelf in mee. Leg daarom zo concreet mogelijk uit:
-
welke klachten na de laatste verlaging zijn ontstaan;
-
hoe ernstig deze zijn;
-
hoelang ze al aanhouden;
-
wat ze met je dagelijks functioneren doen.
Stabiliseren betekent:
• Je blijft minimaal 2–3 weken op dezelfde dosis. Waar je gewoonlijk misschien 2 weken op dezelfde dosis blijft, maak je daar nu 3 weken van, misschien zelfs 4.
• Je gaat pas verder als de klachten duidelijk zijn afgenomen.
• Vanaf het moment dat je je beter voelt, wacht je nóg 1–2 weken voordat je opnieuw verlaagt.
• Sommige mensen zeggen: ik bouw pas verder af als ik 2-3 nachten normaal heb kunnen slapen.
➝ In het Oxycodon Afbouwschema lees je hoe je dit praktisch kunt aanpakken.
Stabiliseren is geen stap terug
Het is een noodzakelijke pauze waarin je lichaam kan herstellen.
Ga je te snel weer omlaag, dan vergroot je de kans dat je opnieuw ontregeld raakt — en verder terugvalt dan daarvoor.
Kom je er samen niet uit, dan kun je vragen of je arts contact wil opnemen met een collega / verslavingsarts om te overleggen over wat voor jou het beste afbouwtempo is. Zo'n gesprek heet een Intercollegiaal consult, en is heel gebruikelijk.
Vind je het moeilijk om dit gesprek te voeren? Stuur ons een bericht, dan kunnen wij je hierbij ondersteunen.
Volgende stap: afbouwtempo aanpassen
Wanneer je voldoende bent gestabiliseerd, moet het afbouwschema worden aangepast: kleinere stappen en meer tijd tussen de verlagingen. Anders is de kans groot dat je opnieuw ziek wordt.
Vraag je voorschrijvend arts hier nadrukkelijk om.
Kom je er samen niet uit, dan kunnen wij je hierbij ondersteunen.
Het doel van afbouwen is nooit om zo snel mogelijk aan de eindstreep te staan, maar om af te bouwen op een manier die je kunt volhouden en waardoor je niet volledig uitgeput raakt.
Eerste hulp bij afbouwen
Een afbouwschema is maar één onderdeel van succesvol afbouwen.
Wat eigenlijk veel belangrijker is, is dat je begrijpt hoe je lichaam reageert tijdens het afbouwen, wanneer je moet stabiliseren en hoe je kunt herkennen dat een afbouwstap te groot is.
Jouw arts heeft de medische kennis maar kan niet voelen wat er in jouw lichaam gebeurt.
Jij kunt die signalen wel opmerken en beschrijven. Dat kan een wereld van verschil maken.
Daarmee lever je een belangrijke bijdrage aan het slagen van je afbouwtraject.
➜ Lees ook: Eerste hulp bij afbouwen
Lotgenotencontact
Opiaten Afbouwen Contactgroep
De Opiaten Afbouwen Contactgroep is een plek waar je ervaringen kunt delen in een warme, vriendelijke sfeer.
Je kunt vragen stellen en herkenning vinden bij mensen die uit eigen ervaring weten wat wat afbouwen betekent.
Je kunt deelnemen via:
➜ Besloten FB Opiaten Afbouwen Contactgroep
Liever alleen nieuwsberichten meelezen?