Stoppen met fentanyl
Fentanyl afbouwen zonder zinnige begeleiding van huisarts: alles wat ik fout kon doen deed ik fout. Ik wist niet beter.
Carol Vlugt
7 minuten om te lezen
top of page
Fentanyl Afbouwschema
Fentanyl rustig afbouwen
Het afbouwen van fentanyl kan behoorlijk pittig zijn. Hoe snel je kunt afbouwen verschilt sterk van persoon tot persoon.
Een rustiger tempo geeft je lichaam meer tijd om zich aan iedere lagere dosis aan te passen. Zeker wanneer je lager komt, kunnen kleinere stappen en voldoende tijd tussen de verlagingen belangrijk worden.
Dat betekent niet dat je helemaal geen ontwenningsverschijnselen zult krijgen. Belangrijker is wat er na een verlaging gebeurt: nemen de klachten weer af, herstelt je slaap en krijg je je normale functioneren weer terug?
Blijven klachten aanhouden of stapelen ze zich na iedere verlaging verder op, dan kan dat een teken zijn dat je meer tijd nodig hebt voordat je verder gaat.
Hoe lang je tussen twee stappen nodig hebt, verschilt per persoon. Bespreek het tempo daarom met je arts en laat vooral ook meewegen hoe je op de vorige stap hebt gereageerd.
Dit kun je doen met onze OASE Opiaten Afbouwen Subjectieve Ervaringsmonitor.
Het probleem bij afbouwen: te grote stappen
Als je fentanyl gaat afbouwen, merk je al snel dat standaardadviezen vaak niet verder gaan dan: de pleister doormidden knippen, of hooguit in vieren.
Wat daarbij vergeten wordt, is dat zelfs een kwart van een pleister van 12 µg/uur nog altijd ongeveer 3 µg/uur fentanyl afgeeft.
In het begin van het afbouwen kan een verlaging van een kwart pleister soms nog haalbaar zijn.
Maar wanneer je richting de 12 µg gaat – en daaronder – wordt zo’n stap al snel te groot.
Kleinere stappen maken
Wanneer halve of kwart pleisters te grote stappen worden, kun je kleinere stapjes maken door een heel smal reepje van de korte kant van de pleister af te knippen.
Zo verklein je de pleister geleidelijk. Een ideale oplossing is dit niet.
Fentanylpleisters zijn niet gemaakt om heel precies in kleine doseringen af te bouwen.
Wat in ieder geval belangrijk is, is dat je steeds bijhoudt hoeveel je bij iedere stap van de pleister afhaalt, en wanneer je de volgende stap omlaag gaat doen.
Tip: maak een knipmal
Teken de volledige pleister op ware grootte na op een stuk stevig wit papier.
Meet vanaf de korte kant steeds dezelfde afstand en teken met een liniaal of geodriehoek rechte, evenwijdige lijnen. Nummer deze 1, 2, 3 enzovoort.
Bij iedere volgende stap knip je van een nieuwe pleister één reepje meer af. Zo blijven de stappen overzichtelijk en knip je steeds recht.
Teken niet met een balpen op de pleister zelf. De punt kan de pleister beschadigen.
Op het plaatje is de pleister in acht gelijke reepjes verdeeld. Je kunt zelf kiezen in hoeveel reepjes je de pleister verdeelt.
Verdeel je een fentanylpleister van 12 µg/uur in acht gelijke reepjes, dan staat ieder reepje voor ongeveer 1,5 µg/uur.
Hoe snel bouw je af
Hoeveel tijd je tussen twee verlagingen nodig hebt, verschilt per persoon.
Sommige mensen kunnen na één of twee weken verder, anderen hebben langer nodig. Zeker bij lagere doseringen kan het verstandig zijn om meer tijd te nemen.
Kijk niet alleen naar de kalender. Belangrijker is of je lichaam na de vorige stap weer voldoende tot rust is gekomen.
Zijn klachten afgenomen, slaap je weer redelijk en functioneer je weer zoals voor de verlaging? Dan kun je samen met je arts bekijken of een volgende stap passend is.
Hoeveel ga je minderen?
Hoeveel je per stap kunt verlagen, verschilt per persoon.
Wanneer je begint met afbouwen kun je grotere stappen maken, dan wanneer je op de laatste pleister van 12 mcg bent aanbeland.
Naarmate je lager komt, komen dezelfde stapjes steeds zwaarder aan.
Daarom is het verstandig de stappen tijdens het afbouwen steeds kleiner te maken.
Kijk na iedere verlaging vooral naar hoe je lichaam herstelt. Heb je na een stap veel klachten of ben je nog niet voldoende hersteld, wacht dan langer of kies bij de volgende verlaging voor een kleinere stap.
Houvast
Wij noemen deze pagina een 'afbouwschema', maar eigenlijk is het vooral een richtlijn. Het is geen vast stappenplan, want een plan dat bij iedereen past bestaat niet.
Wat je hier veel vind, is houvast bij drie dingen: hoe groot je stappen kunnen zijn, hoeveel tijd je ertussen laat en hoe je merkt of je lichaam voldoende herstelt.
Wil je beter leren herkennen wanneer je lichaam klaar is voor een volgende stap?
Lees dan onze pagina Grip op afbouwen.
Elianne aan het woord
Als ervaringsdeskundige én moderator van onze Besloten Opiaten Afbouwen Contactgroep op Facebook heeft Elianne de afgelopen jaren heel veel lotgenoten gesproken.
"Zelf gebruik ik al jaren fentanyl. Ik ben afgebouwd van 250 µg/uur naar nu 75 µg/uur, met pauzes tussendoor. Ik heb gemerkt dat je fentanyl het beste zo langzaam mogelijk kunt afbouwen, anders heb je al snel last van ontwenningsklachten. Dat is in ieder geval mijn ervaring.
Ik zit nu even in een stabilisatieperiode, maar normaal bouw ik af met maximaal 6 µg/uur per keer. Zo blijft het te doen.
Bij fentanyl is het echt even uitzoeken wat voor jou het beste werkt. Ik ken lotgenoten die met bijvoorbeeld 12 µg/uur per keer kunnen afbouwen, maar ik ken er veel meer voor wie 6 µg/uur, of nog minder, echt het maximum is.
Maar ook dat is prima. Afbouwen is heel persoonlijk, en het is geen hardloopwedstrijd."
Meer informatie nodig?
Wil je meer weten over fentanyl afbouwen? Bekijk ook:
➜ Fentanyl Afbouwgids
➜ Ontwenningsverschijnselen
➜ Wat betekent stabiliseren bij ontwenningsklachten
"Rommelen met fentanyl"
"Ik ben Carol, voorzitter van Opiaten Afbouwen.
Ook ik ben ervaringsdeskundige.
In mijn eigen afbouwverhaal zie je dat ik in mijn onwetendheid behoorlijk heb zitten rommelen met de fentanylpleisters.
Ik knipte steeds kleinere stukjes; in het verhaal heb ik het op een gegeven moment zelfs over ‘flinters’.
Maar ik ging veel te snel, en als ik me heel slecht voelde, plakte ik weer een extra stukje pleister bij.
Als er informatie voorhanden was geweest over hoe je moet afbouwen, had ik geweten dat dat heel onverstandig is. Maar die informatie was er niet, of in ieder geval: ik heb het nooit kunnen vinden."
Naar aanleiding van mijn eigen ervaringen - met name op het gebied van gebrek aan begeleiding en informatie - heb ik, toen ik eenmaal afgebouwd was, Stichting Opiaten Afbouwen opgericht.
Carol Vlugt
Voorzitter Opiaten Afbouwen
Lotgenotencontact
Wil je contact met anderen die écht begrijpen wat je doormaakt?
Je bent van harte welkom in onze besloten Facebookgroep.
Besloten Facebookgroep Opiaten Afbouwen
Een veilige plek om ervaringen te delen, vragen te stellen en herkenning te vinden bij anderen die, net als jij, bezig zijn met afbouwen of herstellen.
Er wordt veel gereageerd op berichten, soms met informatie en tips, soms met warme, betrokken woorden.
Je wordt gehoord, je mag er zijn: je staat er niet alleen voor.
👉 Besloten FB Opiaten Afbouwen Contactgroep
bottom of page