Uitslag Poll: Werkingsduur opiaten na een maagverkleining
- Carol Vlugt

- 30 jun 2025
- 4 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 25 jun

Wanneer we kijken naar opiaatgebruik onder mensen met een maagverkleining of opnameproblemen in de darm, zou de eerste vraag niet moeten zijn hoeveel opiaten iemand gebruikt, maar vooral hoe lang één dosis werkelijk werkt. In deze poll onderzochten we de werkingsduur van opiaten na een maagverkleining, sleeve, gastric bypass of andere opnameproblemen. Met de Poll Werkingsduur opiaten na een maagverkleining verzamelden wij ervaringen en praktijkgegevens om meer inzicht te krijgen in medicatiegebruik na een maagverkleining. Daarmee willen wij deze ervaringen ook zichtbaar maken voor artsen, onderzoekers en beleidsmakers.
Tot nu toe hebben 31 mensen met een maagverkleining, sleeve, bypass of opnameproblemen in maag of darm de poll ingevuld. Niet alle deelnemers hebben iedere vervolgvraag ingevuld. Daarom verschilt het aantal antwoorden per onderdeel.
Uit de poll komt duidelijk naar voren dat bij deze groep opiaten korter, wisselender en minder stabiel werken dan gebruikelijk. Werkingsduur Oxycodon kortwerkend: 12 respondenten 8 mensen zeggen: werkingsduur 1-2 uur 3 zeggen: wisselend/moeilijk te zeggen Oxycodon langwerkend: 3 respondenten
2 zeggen 9-12 uur 1 zegt 3-5 uur Tramadol kortwerkend: 4 respondenten
2 zeggen 1-2 uur, 1 wisselend 1 onbekend
Tramadol langwerkend retard: 3 respondenten 2 zeggen 6-8 uur 1 wisselend Buprenorfine smelttablet: 3 respondenten 2 zeggen 3-5 uur 1 zegt 1-2 uur Fentanylpleister: 4 respondenten 3 zeggen: normale/verwachte werking 1 zegt: niet gelijkmatig Methadontabletten: 1 1 zegt: wisselend/moeilijk te zeggen Morfinetablet/capsules: 1 9-12 uur Effectiviteit / werkzaamheid
Bij de middelen die via maag en darmen worden opgenomen, valt vooral op dat de werking vaak kort, wisselend of onrustig wordt ervaren.
Vooral bij kortwerkende oxycodon en tramadol geven meerdere deelnemers aan dat één dosis maar 1 tot 2 uur werkt. Ook worden pijnpieken, snel wegzakkende werking en klachten tussen twee doseringen vaak genoemd.
De fentanylpleister laten we hierbij even buiten beschouwing, omdat een pleister niet via maag en darmen wordt opgenomen. Bij deze kleine groep werd de werking meestal als normaal of verwacht beschreven.
Bij uitwerken van het middel noemen mensen vooral:
pijn komt terug / pijnaanvallen: 19 van 25
werking zakt snel weg / pieken en dalen: 15 van 25
ontwenning of onttrekkingsklachten tussen doseringen: 11 van 25
eerder moeten bijpakken: 9 van 25
Conclusie:
Bij mensen met maagverkleining of opnameproblemen verloopt de werking van opiaten vaak korter, wisselender en onrustiger. Bij tabletten, capsules, en smelttabletten wordt vaak genoemd dat de werking snel afneemt of moeilijk voorspelbaar is. Mensen beschrijven dat zij tussen twee doseringen door opnieuw pijn, onrust of ontwenningsachtige klachten krijgen.
Van de 27 mensen die geen fentanylpleister gebruikten en de werking van hun middel beoordeelden, gaven 21 mensen aan dat de werking slecht of onrustig was. Dat is 80,8%.
Bij de werkingsduur valt vooral op dat 10 mensen aangaven dat één dosis van een kortwerkend opiaat maar 1 tot 2 uur werkt. Nog eens 5 mensen gaven aan dat de werking moeilijk te voorspellen is of sterk varieert.
Ook de klachten bij het uitwerken van het middel zijn opvallend:
• 19 van de 25 mensen noemen terugkerende pijn of pijnaanvallen
• 15 van de 25 mensen noemen pieken en dalen of een werking die snel wegzakt
• 11 van de 25 mensen noemen ontwennings- of onttrekkingsklachten tussen doseringen
• 9 van de 25 mensen geven aan dat zij eerder moeten bijslikken.
Dit beeld past bij wat veel mensen zelf beschrijven: niet één rustige, gelijkmatige werking, maar een patroon van opkomen, kort werken, snel wegzakken en opnieuw klachten krijgen.
Wanneer iemand kort na een dosis opnieuw klachten krijgt, kan dat worden gezien als verlangen naar medicatie. Maar bij deze groep moeten we eerder denken aan een verstoorde of versnelde opname van medicatie.
De belangrijkste conclusie is daarom:
Bij mensen met een maagverkleining of opnameproblemen moet de werking van opiaten veel serieuzer worden bekeken.
Niet alleen de voorgeschreven dagdosering is belangrijk, maar ook hoe lang één dosis werkelijk werkt, hoe stabiel de werking is en welke klachten ontstaan tussen twee doseringen in.
Voor deze groep kan standaard doseren of standaard afbouwen extra problematisch zijn. Zij hebben meer kans op pieken en dalen, tussentijdse klachten, pijnopvlammingen en ontwenningsachtige verschijnselen.
Afbouwbegeleiding bij deze groep vraagt daarom om maatwerk, goed luisteren en serieus kijken naar de werkingsduur per persoon.
Verband met het Onderzoek Maagverkleining en Opiaatgebruik
Naast deze poll loopt ook het grotere Onderzoek Maagverkleining en Opiaatgebruik (bekijk hier de uitslag). Daarin wordt onderzocht hoe mensen die opiaten gebruiken na een maagverkleining de begeleiding en deskundigheid van artsen ervaren.
In dat onderzoek geven veel deelnemers aan dat artsen onvoldoende rekening houden met de veranderde opname van medicatie na een maagverkleining.
Uit dat onderzoek blijkt onder andere:
63% ervaart weinig tot veel te weinig begeleiding bij het afbouwen
47% beoordeelt de deskundigheid van hun arts als onvoldoende of slecht
51% zegt dat geen rekening wordt gehouden met veranderde medicatie-opname
Meer dan 40% raakte lichamelijk en/of psychisch afhankelijk
De resultaten uit deze poll sluiten daarbij aan. Deelnemers ervaren in de praktijk regelmatig een korte werkingsduur of tussentijdse klachten tussen doseringen.
Hoewel het aantal inzendingen beperkt is, wijzen beide onderzoeken in dezelfde richting: bij opiaatgebruik na een maagverkleining is meer kennis, betere begeleiding en meer aandacht voor veranderde medicatie-opname nodig.


