_edited_edited.png){kind=small}
Hoe bouw je af
Tramadol afbouwen is voor veel mensen lastiger dan ze vooraf hadden verwacht. Dat komt vooral doordat de standaard doseringen waarin tramadol wordt geleverd vrij hoog zijn.
Wanneer je dan een stap omlaag gaat, is het gelijk een flinke stap - met meer kans op ontwenningsverschijnselen.
Om bij stil te staan
Een afbouwschema is maar één onderdeel van succesvol afbouwen.
Wat eigenlijk veel belangrijker is, is dat je begrijpt hoe je lichaam reageert tijdens het afbouwen, wanneer je moet stabiliseren en hoe je kunt herkennen dat een afbouwstap te groot is.
Jouw arts heeft de medische kennis maar kan niet voelen wat er in jouw lichaam gebeurt.
Jij kunt die signalen wel opmerken en beschrijven.
Wat je nu gaat doen: enerzijds let je op de hoeveelheden die je afbouwt, anderzijds let je heel goed op hoe je je voelt bij iedere afbouwstap.
Houd dat bij in een boekje, kijkt daar af en toe eens naar. Gaat het beter? Slechter?
➜ Lees ook: Afbouwen, hoe pak je dat aan?
In de praktijk
De meeste mensen bouwen tramadol af met de tabletten of capsules die zij al gebruiken. Vaak gaat dat in het begin prima. Je vermindert stap voor stap je dosering en neemt na iedere verlaging even tijd om bij te komen.
Sommige mensen kunnen iedere week een stap zetten, anderen hebben twee, drie of zelfs vier weken nodig voordat hun lichaam klaar is voor de volgende verlaging. Dat is allemaal normaal.
Er bestaat geen afbouwtempo dat voor iedereen geschikt is - het is heel belangrijk om dat te weten.
Waar het om gaat bij afbouwen is niet wat er in het schema staat, maar wat je lichaam aankan. Daar moet alles om draaien.
Als de afbouwstappen te groot zijn
Zolang je een hogere dosering gebruikt, zijn afbouwstappen van 5 mg vaak nog goed te doen.
Maar naarmate je verder afbouwt, wordt diezelfde stap steeds pittiger.
Ga je van 50 naar 45 mg, dan verlaag je met 10%. Dat is haalbaar.
Ga je van 20 naar 15 mg, dan gaat er ineens een kwart van je dosering af. En dat komt hard aan.
Ga je van 10 naar 5 mg, dan wordt je totale dosis zelfs gehalveerd!
Het is dus niet vreemd dat veel mensen juist in deze fase meer last krijgen van ontwenningsverschijnselen.
De standaarddoseringen worden dan eenvoudigweg te groot om rustig verder af te bouwen.
Als de afbouwstappen steeds harder aankomen
Wanneer je merkt dat je bij elke stap omlaag zieker wordt en dat gevoel blijft langer dan een paar dagen hangen, dan moet er iets gebeuren.
Je kunt proberen dit op te vangen door langere pauzes te nemen tussen twee verlagingen.
Dat gaat zeker helpen maar de afbouwstap en de bijbehorende hersteltijd blijven hetzelfde. Je lichaam krijgt iedere keer een klap waar je van moet bijkomen.
Ook dat zullen veel mensen herkennen.
Kleinere afbouwstappen met tramadolvloeistof
Dit is het moment waarop sommige mensen in overleg met hun arts overstappen op tramadolvloeistof.
Met vloeistof kun je kleinere hoeveelheden afmeten dan met tabletten of capsules. Je hoeft dan niet meer steeds 5 mg tegelijk te verlagen, maar kunt de afbouwstappen beter aanpassen aan wat jouw lichaam aankan.
Vloeistof werkt korter, dus je moet het vaker innemen
Er zit één belangrijk verschil tussen langwerkende tramadol en tramadolvloeistof: de vloeistof werkt korter. Je kunt een langwerkende dosis daarom niet zomaar vervangen door dezelfde hoeveelheid vloeistof en die in éen keer innemen.
➜ Hier leggen we uit hoe je dat zorgvuldig kunt aanpakken.
Let goed op de sterkte van de vloeistof
Tramadolvloeistof bestaat in verschillende sterktes.
Bijvoorbeeld
-
1 mg tramadol per ml;
-
2,5 mg tramadol per ml;
-
10 mg tramadol per ml.
Voor afbouwen met kleine stapjes is sterk geconcentreerde vloeistof niet geschikt. Een kleine vergissing kan dan al een groot verschil maken.
Bespreek daarom met je arts en apotheker dat je graag tramadolvloeistof wilt waarbij:
1 ml vloeistof gelijkstaat aan 1 mg tramadol.
Dit is de enige manier om zeker te weten hoe sterk 1 druppel is.
Is de beschikbare vloeistof sterker, vraag dan of de apotheek deze kan verdunnen tot 1 mg per ml. Ga de vloeistof niet zelf verdunnen.
Langwerkend, kortwerkend en vloeistof
5 mg langwerkende tramadol en 5 mg kortwerkende tramadol bevatten allebei 5 mg tramadol als werkzame stof.
5 ml tramadolvloeistof 1 mg/ ml bevat eveneens 5 mg tramadol
De totale hoeveelheid tramadol is dus hetzelfde, maar de werking verloopt anders.
Het verschil zit in de manier waarop de tramadol vrijkomt:
-
Langwerkende tramadol geeft de 5 mg langzaam af en wordt doorgaans iedere 12 uur ingenomen.
-
Kortwerkende tramadol en tramadolvloeistof geven diezelfde 5 mg veel sneller af; ze worden doorgaans met tussenpozen van ongeveer 4 tot 6 uur gebruikt.
Eerst de langwerkende of eerst de kortwerkende tramadol afbouwen?
Gebruik je langwerkende én kortwerkende tramadol, dan ligt het meestal voor de hand om eerst de kortwerkende tramadol af te bouwen.
Kortwerkende tramadol wordt vaak naast de vaste langwerkende dosering gebruikt, bijvoorbeeld als doorbraakmedicatie.
Waarom eerst de kortwerkende afbouwen
Kortwerkende tramadol wordt meerdere keren per dag ingenomen en werkt snel.
Daardoor ben je gedurende de dag vaker bezig met je medicatie en kunnen de innamemomenten een vaste plaats krijgen in je dagelijkse ritme.
Door eerst de kortwerkende tramadol af te bouwen, worden die terugkerende innamemomenten geleidelijk minder belangrijk. Ook het snelle effect dat je na het innemen kunt ervaren, verdwijnt stap voor stap uit je dagelijkse beleving.
Daarna blijft een vaste dosering langwerkende tramadol over. Dat geeft meer rust en overzicht.
Afbouwen lukt namelijk het best vanuit een stabiele situatie: met een vaste dagelijkse dosering, vaste innametijden en zo weinig mogelijk schommelingen. Vanuit die stabiele basis kun je vervolgens de langwerkende tramadol in kleine stappen afbouwen.
Als 5 mg minderen moeilijk is
Wanneer je merkt dat een afbouwstap van 5 mg te groot is, kun je stap kleiner maken door die tablet of capsule om te zetten naar tramadolvloeistof.
Kortwerkende tramadol omzetten naar vloeistof
Je zet niet in één keer alle tramadol die je gebruikt om naar vloeistof.
Je vervangt steeds één kortwerkende tablet of capsule van 5 mg.
Kortwerkende tramadol en tramadolvloeistof hebben een vergelijkbare werkingsduur.
Daardoor kun je telkens één kortwerkende tablet of capsule vervangen door 5 ml tramadolvloeistof van 1 mg/ml.
Deze 5 ml ga vervolgens in kleine stapjes afbouwen.
Wanneer je alle kortwerkende tramadol hebt afgebouwd, blijft er een stabiele basis van langwerkende tramadol over.
Op deze pagina richten we ons vervolgens op het afbouwen van die langwerkende tramadol.
Voorbereiding
langwerkende tramadol afbouwen
De langwerkende tramadol vormt de basis van je medicatie. Die basis blijft zoveel mogelijk hetzelfde.
Ook hier geld: je vervangt slechts een deel van de langwerkende tramadol door vloeistof - zodat je straks met kleinere afbouwstappen kunt afbouwen.
Eén slikmoment omzetten naar vloeistof
Je vervangt één tablet of capsule van 5 mg langwerkende tramadol door 5 ml tramadolvloeistof (1 mg/ml).
Kies daarvoor het slikmoment dat je straks als eerste wilt gaan afbouwen, dus het ochtendmoment of het avondmoment.
LET WEL: Omdat vloeibare tramadol veel korter werkt dan langwerkende tramadol, kun je die 5 ml niet in één keer innemen.
Je verdeelt de 5 ml daarom over twee innamemomenten gedurende de periode waarin de langwerkende tablet of capsule normaal werkzaam zou zijn.
• Moment 1: wanneer je normaal gesproken de langwerkende zou hebben ingenomen.
• Moment 2: ongeveer 6 uur later.
Eerst stabiliseren
Je begint met het vervangen van een capsule door 5 ml vloeistof verspreid over twee innamemomenten. Je gaat nog niet direct afbouwen.
Eerst laat je je lichaam wennen aan deze nieuwe manier van innemen. Neem daarvoor ongeveer een week de tijd.
Pas wanneer je lichaam stabiel is en je je goed voelt, begin je met de eerste kleine verlaging van de vloeistof.
Nu begint het afbouwen
Je hebt nu een stevige, stabiele basis gecreëerd waar je lichaam aan gewend is. Nu kun je beginnen met het afbouwen van de langwerkende tramadol.
De eerste afbouwstap
Begin met een kleine verlaging van de vloeistof.
Hoeveel je gaat verlagen, verschilt per persoon. Veel mensen beginnen met 1 mg = 1 ml minder. Ben je erg gevoelig voor ontwenningsverschijnselen, dan kun je ook kiezen voor een kleinere stap, bijvoorbeeld 0,5 mg. = 0.5 ml.
Blijf twee weken op die dosering. Voel je je stabiel, dan kun je de volgende stap zetten.
Ontstaan er duidelijke ontwenningsverschijnselen, wacht dan eerst tot je weer stabiel bent voordat je verder afbouwt.
De volgende 5 mg vervangen
Wanneer je de eerste 5 ml volledig hebt afgebouwd en je lichaam weer stabiel is, kun je de volgende tablet of capsule van 5 mg langwerkende tramadol vervangen door 5 ml tramadolvloeistof.
Daarna volg je precies dezelfde stappen als de eerste keer:
-
verdeel de vloeistof over twee innamemomenten;
-
stabiliseer;
-
bouw de vloeistof in kleine stapjes af;
-
wacht tot je weer stabiel bent.
Herhaal deze stappen totdat alle langwerkende tramadol is afgebouwd.
Tijd tussen de stappen
Blijf steeds twee weken na een afbouwstap op dezelfde dosis, net zolang totdat je weer een paar nachten normaal geslapen hebt.
Duurt dat lang? Dan is dat gewoon zo. Als jouw lichaam dat aangeeft, moet je daarnaar luisteren.
Ook al duurt het drie weken of vier weken, wacht totdat je lichaam zegt dat je verder kunt!
Je gaat pas verder wanneer de klachten zijn afgenomen en je lichaam tot rust is gekomen.
Ontwenningsklachten?
Krijg je veel ontwenningsklachten, slaap je slechter of voel je je duidelijk onprettig, dan zijn de stappen waarschijnlijk te groot of volgen ze te snel op elkaar.
Of allebei.
Allereerst ga je stabiliseren: rust creëren. Doe voorlopig niets. Blijf op dezelfde dosering totdat je lichaam weer tot rust is gekomen.
Bij ongeveer 15 mg begint een andere afbouwfase
Rond deze dosering merken veel mensen dat hun lichaam gevoeliger reageert op iedere volgende verlaging.
Vanaf nu houd je drie weken aan tussen de afbouwstappen.
-
Je kunt de afbouwstappen ook kleiner maken.
-
extra goed te letten op slaap en ontwenningsklachten.
Alles gaat vanaf nu steeds langzamer, steeds rustiger. Geef jezelf de ruimte om af te bouwen op een manier die voor jouw lichaam haalbaar is.
Had je vooraf een bepaalde tijdsduur in gedachten? Laat die dan liever los. Sommige mensen doen er in totaal enkele maanden over, anderen meer dan een jaar en sommigen nog langer.
Dat is niet gek, of raar. Als je de literatuur erop naleest, zie je dat het veel vaker gebeurt dan je eigenlijk zou denken.
Blijf luisteren naar je lichaam!
Mocht je het minderen te zwaar, te moeilijk vinden, vraag dan je apotheek om de tramadol nog verder te verdunnen. Dan kan je nog kleinere afbouwstappen maken.
Bijvoorbeeld: de apotheek kan ook een verdunning maken waarin 1 ml vloeistof gelijk staat aan een 1/2 ml tramadol.
Daarmee kun je met nog kleinere stapjes afbouwen.
Kun je de laatste milligrammen sneller afbouwen?
Dat kan. Sommige mensen stoppen zonder grote problemen vanaf een lage dosering.
Maar bij anderen leidt een snelle laatste fase tot stevige ontwenningsverschijnselen.
Niet alleen tijdens het afbouwen maar ook erna.
Ontwenningsklachten kunnen na het stoppen nog weken of maanden aanhouden. Ook na langdurig gebruik worden klachten beschreven die veel langer voortduren.
Juist daarom is het verstandig om het laatste deel niet te onderschatten.
Naarmate de dosering lager wordt, kan iedere volgende milligram voor het lichaam relatief zwaarder gaan meetellen.
Je kunt de laatste milligrammen dus wel snel afbouwen.
De vraag is vooral:
Hoe groot is de kans dat je lichaam daarna nog lange tijd bezig is met de gevolgen?
Langzamer afbouwen geeft je lichaam meer tijd om zich tijdens het afbouwen aan iedere verlaging aan te passen, in plaats van pas nadat je al op nul bent aangekomen.
De eerste stap: een gesprek met je arts
Stel, je wilt de combinatiemethode proberen. Stap één is om dit te bespreken met je arts.
Jouw arts kent de combinatiemethode niet, want deze methode is helemaal nieuw.
Tip: print deze pagina uit en neem deze mee naar de afspraak, of stuur je arts de link naar deze pagina. Dat is de makkelijkste manier om uit te leggen hoe het werkt.
👉 Meer over Begeleiding bij afbouwen
Wat heb je nodig om te beginnen
Om kleinere afbouwstappen te kunnen maken, kun je verschillende vormen van tramadol combineren:
Langwerkende tramadol
Werkt ongeveer twaalf uur.
Kortwerkende tramadol
Werkt ongeveer vier tot zes uur.
Verdunde tramadolvloeistof
Tramadol verdunnen
Tramadolvloeistof is meestal sterker dan voor kleine afbouwstappen praktisch is.
Vraag daarom aan de apotheek of de vloeistof kan worden verdund tot een oplossing waarbij:
1 ml vloeistof gelijkstaat aan 1 mg tramadol.
Ga tramadolvloeistof niet zelf verdunnen.
Langwerkende tramadol vervangen
Langwerkende tramadol geeft de werkzame stof geleidelijk af. Kortwerkende tramadol en tramadolvloeistof werken korter.
Je kunt een langwerkende dosis daarom niet zomaar vervangen door dezelfde hoeveelheid vloeistof en die in één keer innemen.
De hoeveelheid die je vervangt, moet worden verdeeld over meerdere innamemomenten. Zo blijft de totale hoeveelheid tramadol gelijk, maar sluit de verdeling aan op de kortere werkingsduur.
Lotgenotencontact
Opiaten Afbouwen Contactgroep
De Opiaten Afbouwen Contactgroep is een plek waar je ervaringen kunt delen in een warme, vriendelijke sfeer.
Je kunt vragen stellen en herkenning vinden bij mensen die uit eigen ervaring weten wat wat afbouwen betekent.
Je kunt deelnemen via:
➜ Besloten FB Opiaten Afbouwen Contactgroep
Liever alleen nieuwsberichten meelezen?