Afbouwen en stoppen met tramadol
Tramadol is een zwakwerkend opiaat. Oxycodon, fentanyl en morfine zijn sterkwerkende opiaten.
Over het algemeen is stoppen met tramadol makkelijker dan het afbouwen van de sterkwerkende opiaten.
Toch hebben sommige mensen er veel moeite mee.

Wat doet tramadol in je lichaam
Tramadol dempt pijnsignalen in de hersenen. De pijn is er nog wel, maar wordt minder sterk ervaren. Veel mensen voelen zich daardoor ook rustiger.
Bij gebruik van tramadol neemt het middel een deel van de pijnbeheersingstaken over. Het eigen pijnbeheersingssysteem wordt minder actief.
Verschil tussen tramadol en andere opiaten
Tramadol remt naast zijn werking als opiaat ook de heropname van serotonine en noradrenaline. Deze stoffen spelen een rol bij stemming en stressbeheersing.
Dat kan verklaren waarom tramadol naast pijnstilling bij sommige mense ook een rustgevend, ontspannend effect heeft. Bij andere opiaten is dit veel minder het geval.
Gevolg bij afbouwen:
-
Pijn
-
Ontwenningsklachten
-
Somberheid / angst / prikkelbaarheid
Somberheid en pijn tijdens afbouwen
Tijdens het afbouwen van tramadol komen somberheid en depressieve gevoelens regelmatig voor— vaker dan bij andere opiaten.
Dit is geen teken van “zwakte”, maar een gevolg van de serotonine- en noradrenaline-daling. Dat heeft bij sommige mensen duidelijk invloed op hun stemming.
Tegelijkertijd moet het eigen pijnbeheersingssysteem weer op gang komen. Dat kost tijd. In de tussenliggende periode kun je meer last krijgen van pijn.
Waarom ontwenning bij iedereen anders is
Hoeveel last iemand krijgt van ontwenningsverschijnselen is niet te voorspellen.
De één stopt na langdurig gebruik relatief gemakkelijk, terwijl een ander al na kort gebruik flinke klachten kan ervaren.
Hoe dan ook: ook al is tramadol een zwak werkend opiaat, afbouwen vraagt tijd, aandacht, zorg en veel geduld.
De kans op verslaving aan tramadol is klein...
maar wel aanwezig
Afhankelijk van tramadol
Lichamelijke gewenning
Hoe langer je tramadol gebruikt, en hoe hoger de dosering, hoe meer je lichaam aan het middel gewend raakt. Qua pijnbestrijding heb je steeds meer tramadol nodig om de pijn te onderdrukken en je goed te voelen.
Lichamelijke gewenning betekent dat je lichaam zich instelt op tramadol, afhankelijk wordt. Dit gaat buiten je eigen wil om.
Wanneer het lichaam te weinig tramadol heeft, geeft het een duidelijk signaal af: je voelt ontwenningsverschijnselen.
Geestelijke afhankelijkheid
Normaal gesproken is de kans op verslaving - de sterke behoefte aan het middel om je goed te voelen - bij het gebruik van tramadol klein.
Toch komt geestelijke afhankelijkheid vaker voor dan je denkt. Tramadol geeft een prettig, rustig gevoel. Het innemen van je medicatie kan iets worden waar je naar uitkijkt. Verslaving kan er ongemerkt insluipen.
Tramadol verzacht stress, spanning. Ook dit kan het gebruik extra aantrekkelijk maken - en het stoppen extra moeilijk.
Mensen die in het verleden al eens verslaafd zijn geweest aan alcohol en/ of drugs of een geestelijk of maatschappelijk onstabiele achtergrond hebben, lopen een groter risico op geestelijke afhankelijkheid.
Maar let op: verslaving/ geestelijke afhankelijkheid kan iedereen overkomen.
Redenen om te stoppen
Verminderde werkzaamheid
Tramadol kan zijn werkzaamheid verliezen als je het langdurig (maanden of jaren) gebruikt. Als je dat merkt, bespreek dan met je arts of het zinvol is om te stoppen/ over te stappen op andere medicatie.
Gedragsverandering
Sommige mensen merken dat tramadol niet alleen lichamelijk effect heeft, maar ook hun emoties en gedrag sterk beïnvloedt. Sommige mensen zeggen later dat ze zichzelf bijna niet meer terug kenden.
Tramadol heeft me bijna mijn relatie gekost
“Hoe langer ik tramadol gebruikte, hoe gekker ik werd. Ik uitte me door schreeuwen en stampend door het huis te lopen. Achteraf besef ik: het was de tramadol. Ik was mezelf niet meer.”
➜ Lees het hele verhaal
Gezondheidsschade
Bestaande gezondheidsklachten (o.a. epilepsie of lever- of nierfunctiestoornissen) kunnen in combinatie met tramadol verergeren.
Gelijktijdig gebruik van alcohol, kalmeringsmiddelen, antidepressiva of antipsychotica kan de dempende, verdovende werking van tramadol op het centrale zenuwstelsel versterken.
De beide middelen versterken als het ware elkaars effect. In het uiterste geval kan dit leiden tot ernstige ademhalingsonderdrukking en overlijden.
Als je meer gebruikt dan de maximale dosis, dan kunnen de gevolgen zeer ernstig zijn.
Stoppen met tramadol
Na kortdurend gebruik kan stoppen met tramadol gemakkelijker gaan dan na langdurig gebruik. Ontstaan er klachten, dan helpt het vaak om langzamer af te bouwen en kleinere stappen te maken.
Rustig afbouwen is voor het lichaam het minst belastend. Zo krijgt het de tijd om aan iedere lagere dosis te wennen.
Ben je op leeftijd, heb je een kwetsbare gezondheid of reageert je lichaam gevoelig, kies dan voor extra kleine stappen en ruime pauzes.
Worden de stappen te zwaar of te groot? In het Tramadol Afbouwschema lees je hoe je met kleinere stappen verder kunt afbouwen.
Waar vind je begeleiding?
De meeste mensen slagen er prima in om met begeleiding van de huisarts af te bouwen. Anderen bouwen af via de verslavingszorg, de pijnpoli of met hulp van de apotheek.
Wetenschappelijk is vastgesteld dat een afbouwtraject meer kans van slagen heeft wanneer het is opgesteld in overleg tussen de begeleider en patiënt en beide partijen erachter staan.
De begeleiding speelt een belangrijke rol in jouw afbouwtraject.
Wanneer de begeleiding niet goed gaat
Wat als jouw arts niet beschikt over de juiste kennis om jou te begeleiden?
Of als het afbouwen niet verloopt zoals jij verwacht of gehoopt had?
Of als je een (onoverbrugbaar) conflict met je arts hebt?
Of als je huisarts wil dat je te snel afbouwt...?
Afbouwtempo
Laat je lichaam het afbouwtempo bepalen. Ga je te snel, dan nemen de ontwenningsverschijnselen meestal toe. Sommige mensen kiezen bewust voor sneller afbouwen, maar belangrijk is dat jij achter het afbouwplan staat en het tempo kunt volhouden.
Je arts stelt het afbouwplan op, maar jouw ervaring telt mee. Voelt een voorgestelde stap te groot of gaat het tempo te snel, geef dat dan duidelijk aan.
Eerst afbouwen: de kortwerkende of langwerkende?
De meeste artsen kiezen ervoor om eerst de kortwerkende te laten afbouwen.
Kortwerkende geeft bij sommige mensen een kick, en dat gaat natuurlijk niet samen met afbouwen.
Bovendien is de kortwerkende ook weer snel uitgewerkt, en dat voel je ook.
Kortom, eerst stoppen met de kortwerkende Is vaak het beste.
Anderzijds, als je last hebt van doorbraakpijn is dat wat anders. Uiteraard zal je arts beslissen wat voor jou het beste is.
Kortwerkende tramadol afbouwen
Heel kort samengevat
-
Bouw af met kleine stappen die voor jouw lichaam haalbaar zijn. Bij een hogere dosis kan 5 mg nog goed gaan; lager in de afbouw kunnen kleinere stappen nodig zijn.
-
Neem na iedere verlaging voldoende tijd. Houd ongeveer twee weken aan en ga pas verder als je lichaam weer tot rust is gekomen.
-
Krijg je duidelijke ontwenningsverschijnselen of slaap je slechter? Ga dan niet verder omlaag. Blijf op dezelfde dosis totdat je weer stabiel bent.
-
Worden de stappen te zwaar? Maak ze kleiner. Met tramadolvloeistof kun je bijvoorbeeld met 1 mg of 0,5 mg afbouwen.
-
Hoe lager je komt, hoe rustiger je afbouwt. De laatste milligrammen zijn niet automatisch de makkelijkste.
➝ In het Tramadol Afbouwschema vind je een uitgebreide uitleg.
Stabiliseren
-
Voel je je duidelijk ziek, rillerig, ellendig of krijg je veel meer pijn? Dan kan het afbouwtempo te hoog liggen.
-
Ga dan niet verder omlaag. Blijf op dezelfde dosis totdat je lichaam weer tot rust is gekomen.
-
Ga daarna verder met kleinere stappen en meer tijd tussen de verlagingen.
-
Het laatste deel van de afbouw is vaak het lastigst. Met tramadolvloeistof kun je kleinere stappen maken; als dat onvoldoende lukt, kunnen taperingstrips een mogelijkheid zijn.
➝ In het Tramadol Afbouwschema lees je hoe je dit praktisch kunt aanpakken.
Afbouwen met vloeistof
Met tramadolvloeistof kun je kleinere stappen maken dan met capsules of tabletten van 50 mg.
De vloeistof bestaat in verschillende sterktes en wordt gemeten in milliliters
Soms is 1 ml gelijk aan 1mg tramadol.
Soms ook is 1 ml gelijk aan 2,5 ml.
➝ In het Tramadol Afbouwschema lees je hoe je dit praktisch kunt aanpakken.
Langwerkende tramadol afbouwen
-
Langwerkende tramadol werkt ongeveer 12 uur en wordt meestal 2 keer per dag ingenomen.
-
Verander niet alles tegelijk. Houd de dagelijkse dosering en innametijden zo stabiel mogelijk.
-
Worden de afbouwstappen te groot, dan kun je een deel van de langwerkende tramadol omzetten naar tramadolvloeistof en daarmee kleinere stappen maken.
-
Neem na iedere verlaging voldoende tijd om te stabiliseren voordat je verder afbouwt.
➝ In het Tramadol Afbouwschema leggen we stap voor stap uit hoe je langwerkende tramadol kunt afbouwen.

Ontwenningsverschijnselen bij tramadol
Ontwenningsverschijnselen horen bij het afbouwen van opiaten, ook van het afbouwen van tramadol.
Welke klachten je krijgt en hoe ernstig ze zijn, verschilt sterk per persoon.
Mogelijke klachten zijn depressieve gevoelens, onrust, trillen, diarree, hartkloppingen, een loopneus, niezen, rillerigheid, zweten, slapeloosheid, een branderige huid, spierkrampen, verlies van eetlust, misselijkheid, maagkrampen en oorsuizen.
Na een verlaging kun je tijdelijk meer klachten krijgen. Bij een passende afbouwstap nemen deze meestal geleidelijk weer af.
Blijven de klachten hevig of zijn ze niet te verdragen, dan kan de stap te groot zijn geweest of te snel op de vorige stap zijn gevolgd.
Veel last van ontwenning?
Pas het afbouwtempo zo aan dat de klachten zo beperkt mogelijk blijven. Bespreek met je arts of je kleinere stappen kunt maken en langer tussen de stappen kunt wachten. Het is niet de bedoeling dat je tijdens het hele afbouwtraject doodziek bent.
Wat kun je doen?
-
Je kunt je arts vragen om clonidine om de ontwenningsverschijnselen te verminderen.
-
Blijf bij ernstige klachten eerst enige tijd op dezelfde dosis. Dat heet stabiliseren.
-
Ga pas verder wanneer je voldoende bent hersteld en weer een paar nachten redelijk geslapen hebt.
-
Maak de volgende stap kleiner en houd zo nodig een langere pauze tussen twee verlagingen.
-
Neem niet op eigen initiatief extra tramadol om de klachten te onderdrukken, want die extra hoeveelheid moet je later opnieuw afbouwen.
Je hebt tramadol misschien lange tijd gebruikt, dus haast je niet. Je schiet er niks mee op om nu een zo hoog mogelijk afbouwtempo in te zetten.
Vergeet niet: er is ook nog leven ná het afbouwen.
Stoorzenders tijdens het afbouwen
Uit ervaringsverhalen blijkt dat bepaalde factoren regelmatig tot (grote) problemen leiden bij het afbouwen. Het zijn zaken waardoor mensen afhaken, stoppen met afbouwen, hun motivatie verliezen.
Bekijk de Top Tien van belangrijkste stoorzenders tijdens het afbouwen en wat je eraan kunt doen.
Hoe lang duurt herstel na het stoppen met tramadol
Ook nadat je helemaal bent gestopt met tramadol, kun je nog een tijd last houden van klachten. Je lichaam moet zich opnieuw aanpassen aan een situatie zonder tramadol.
Vooral vermoeidheid, slaapproblemen, onrust, somberheid en een verhoogde gevoeligheid voor pijn kunnen nog enige tijd aanhouden.
Hoe lang het herstel duurt, verschilt sterk per persoon.
Geef jezelf die tijd.
'Gestopt' is niet altijd hetzelfde als 'klaar met herstellen'.
Tramadol bijkopen op de zwarte markt
Soms komen mensen tijdens het afbouwen op een punt waarop ze tramadol, oxycodon of andere opiaten gaan bijkopen.
Wij begrijpen hoe dat kan ontstaan. Bijvoorbeeld wanneer het afbouwen te snel gaat, de ontwenningsklachten niet meer vol te houden zijn als je bang is zonder medicatie te komen zitten.
We begrijpen ook hoe moeilijk het kan zijn om daarna weer grip op de situatie te krijgen en een andere weg in te slaan.
Het is al moeilijk om zo’n beslissing te nemen. De volgende stap is vaak nog moeilijker, namelijk: het hele verhaal opbiechten aan je arts.
Daarom hebben we uitgebreid aandacht aan dit onderwerp besteed.
We hebben twee pagina's gemaakt waarin alles aan de orde komt: hoe mensen hierin terechtkomen, wat er vervolgens kan gebeuren en vooral: hoe je weer verder kunt.
Verder lezen over tramadol afbouwen
Ervaringen met afbouwen, stoppen met tramadol
Praktische informatie
Benieuwd hoe anderen hun afbouw hebben ervaren? Lees persoonlijke verhalen van mensen die tramadol hebben afgebouwd.
➜ Bekijk alle ervaringsverhalen over tramadol

WELKOM OP FACEBOOK
Besloten Facebookgroep Opiaten Afbouwen
Je bent van harte welkom in onze besloten Facebookgroep.
Het is een veilige plek om ervaringen te delen, vragen te stellen en herkenning te vinden bij anderen die, net als jij, bezig zijn met afbouwen of herstellen.
Er wordt veel gereageerd op berichten, soms met informatie en tips, soms met warme, betrokken woorden.
Je wordt gehoord, je mag er zijn. 🩵
➝ Besloten FB Opiaten Afbouwen Contactgroep






