_edited_edited.png){kind=small}
Afbouwen en stoppen met oxycodon
Hier lees je stap voor stap hoe je oxycodon verantwoord kunt afbouwen, welk afbouwschema geschikt is, hoe lang het afbouwen van oxycodon duurt en welke ontwenningsverschijnselen kunnen optreden.
Je vindt uitleg over het juiste afbouwtempo, het kritieke punt rond 10–15 mg, ontwenningsklachten zoals slapeloosheid, onrust, pijn en depressieve gevoelens, en wat je kunt doen als afbouwen niet lukt.
Ook lees je wanneer overstappen naar buprenorfine, Suboxone of methadon een optie kan zijn.
Dit moet je weten
Oxycodon is een krachtige pijnstiller die vaak wordt voorgeschreven bij hevige of acute pijn, bijvoorbeeld na een operatie, een ongeluk of bij kanker. Het middel kan dan tijdelijk veel verlichting geven.
Maar er zitten ook nadelen aan oxycodon. Het lichaam went er snel aan: na een paar weken kan er al sprake zijn van gewenning en afhankelijkheid.
Hoe langer je het gebruikt, hoe lastiger het wordt om te stoppen.
Afbouwen/afkicken van oxycodon is geen kwestie van simpelweg steeds een pilletje minder en dan kom je vanzelf op nul.
Afbouwen kost tijd, aandacht, en doorzettingsvermogen. Dat geldt vooral voor mensen die oxycodon langere tijd hebben gebruikt: bij hen is het afbouwen vaak een intensief en langdurig traject.
Sommige mensen spreken over het afkicken van oxycodon, maar wij vinden dat geen passend woord bij het stoppen met een middel dat door een arts is voorgeschreven.
Na langdurig gebruik gaat het in feite om zorgvuldig afbouwen.
Redenen om te stoppen
Toegenomen pijn
Oxycodon is eigenlijk alleen geschikt en effectief bij kortdurend gebruik.
Wanneer je oxycodon maanden of jaren gebruikt, neemt de werking af. Je hebt steeds meer nodig – maar het heeft steeds minder effect.
Vooral bij chronische pijn is oxycodon vaak geen duurzame oplossing.
Toch schrijven veel artsen het voor, en blijven veel patiënten erom vragen. Vaak uit angst om weer pijn te krijgen, of vanuit de overtuiging dat er geen alternatief is en doorgaan de enige optie.
Oxycodon maakt op den duur het lichaam gevoeliger voor pijn en kan zelfs
meer pijn veroorzaken. Dit heet sensitisatie.
Afvlakking
Net zoals alle andere sterk werkende opiaten heeft oxycodon bij veel mensen een afvlakkende werking op hun persoonlijkheid.
Sommige mensen vertellen dat ze minder belangstelling hebben voor wat er in hun omgeving gebeurt. Sociale contacten kunnen daardoor verwateren.
“Ik raakte steeds meer mezelf gekeerd, een zombie. Zelfs een normaal gesprek voeren lukte niet meer. Dingen die we ‘s middags hadden besproken, wist ik ‘s avonds niet meer.
Mijn man merkte op dat ik heel erg veranderde door de oxycodon.
Ik herken je amper terug, zei hij een keer."
👉 Lees het hele verhaal
Gezondheidsschade
Bestaande gezondheidsklachten (zoals ademhalingsproblemen, darmproblemen, epilepsie of lever- of nierfunctiestoornissen) kunnen in combinatie met oxycodon verergeren.
Gelijktijdig gebruik van oxycodon met alcohol, slaap- en kalmeringsmiddelen, antidepressiva of antipsychotica kan de onderdrukkende werking versterken, bijvoorbeeld op de ademhaling. Dit kan leiden tot zeer gevaarlijke situaties.
In het verkeer kan het gebruik van oxycodon gevaarlijk zijn; denk aan de versuffende werking die kan ontstaan, vooral wanneer je wisselende doseringen gebruikt.
Het gevaar van een overdosis is reëel. Jaarlijks sterven in Nederland tientallen mensen aan een overdosis oxycodon.
Wat doet oxycodon in je lichaam
Als je begint met oxycodon, schakelt je lichaam het eigen pijnbeheersingssysteem uit; de oxycodon neemt de pijnbeheersingstaken over.
Oxycodon dempt de pijnsignalen in de hersenen: de pijn is er nog wel, maar je hebt er minder last van en je voelt je rustiger.
Wanneer je de oxycodon gaat afbouwen, moet dat eigen systeem weer op gang komen. Dat kan soms lang duren. In de tussenliggende periode kun je veel last hebben van pijn.
Wanneer je oxycodon slikt, komt het via je bloed door je hele lichaam. Een deel hecht zich aan eiwitten in je bloed, en een ander deel trekt naar vetrijke plekken. Daar kan het zich tijdelijk ophopen. Je lichaam moet het stap voor stap weer afbreken. Hierdoor duurt het enige tijd voordat het middel helemaal uit je systeem is. Dit maakt de ontwenning lastiger.
Gewenning, afhankelijkheid, verslaving
Lichamelijke gewenning
Lichamelijke gewenning betekent dat je lichaam afhankelijk wordt van de oxycodon; het heeft het middel nodig. Wanneer je het niet meer neemt schiet je lichaam in protest: dat voel jij als ontwenningsverschijnselen. Lichamelijke gewenning gaat vanzelf; het gaat buiten je eigen wil om, en iedereen krijgt hiermee te maken.
Wanneer je eenmaal oxycodon gebruikt kan je niet zomaar mee stoppen. Het kan heel snel gaan: sommige mensen hebben er al na een week of twee moeite mee.
Geestelijke afhankelijkheid
Het innemen van oxycodon kan iets worden waar je naar uitkijkt. Oxycodon ontspant het lichaam en geeft een rustig gevoel. Zo kan verslaving er ongemerkt insluipen.
Sommige mensen hebben meer kans op verslaving dan anderen. Mensen die in het verleden al eens verslaafd zijn geweest, of die problemen hebben (gehad) met alcohol of drugs, lopen een groter risico. Dat geldt ook voor mensen met een psychiatrische of maatschappelijk onstabiele achtergrond.
Toch loopt in principe iedereen die oxycodon gebruikt het gevaar om geestelijk afhankelijk te worden.
Begeleiding als je gaat stoppen met oxycodon
Afbouwen via de huisarts, apotheker, pijnpoli, specialist
De meeste mensen bouwen oxycodon af via hun huisarts. Anderen doen dat via de apotheek, de pijnpoli of een specialist in het ziekenhuis.
Vaak denkt men dat het vanzelfsprekend is dat daar de expertise aanwezig is om een afbouwtraject deskundig te begeleiden, maar dat is niet altijd het geval.
Het is belangrijk om goed te blijven opletten of de begeleiding aansluit bij jouw situatie.
➝ Begeleiding: wat mag je verwachten
Verslavingszorg
Er zijn veel instellingen voor verslavingszorg die goede begeleiding bieden. Of een instelling bij je past, hangt af van de hulp die jij nodig hebt.
Slechts weinig instellingen zijn gespecialiseerd in medicijnverslaving in combinatie met chronische pijn. Het is belangrijk om daar bij de keuze bewust bij stil te staan.
Lees je waar je op moet letten bij het kiezen van een passende instelling.
➝ Verslavingszorg
Afbouwtempo
In de praktijk blijkt dat langzaam afbouwen het beste werkt. Je lichaam krijgt de tijd om te wennen aan de lagere doseringen, waardoor de kans op hevige ontwenningsklachten kleiner wordt. Ook mentaal is het vaak beter vol te houden.
Wil je liever snel afbouwen? Dat kan een keuze zijn. Realiseer je wel dat te snel afbouwen kan leiden tot klachten die nog langere tijd kunnen aanhouden nadat je bent gestopt, zoals depressieve gevoelens en slapeloosheid.
Mocht het tempo dat jouw arts voorstelt te hoog zijn, zeg dat dan duidelijk. In principe behoort je arts hiervoor open te staan. Je hebt recht op inspraak in de manier waarop je afbouwt.
Wanneer het tempo te hoog ligt
Soms wordt de dosis oxycodon in één keer sterk verlaagd, bijvoorbeeld met een derde of zelfs de helft.
Dit gebeurt soms:
• tijdens een ziekenhuisopname
• bij wisseling van huisarts
• wanneer je eigen arts plotseling het tempo verlaagd
Zo’n abrupte verlaging kan voor het lichaam extreem belastend zijn en leidt vaak tot ernstige ontwenningsklachten.
In deze situaties is het belangrijk om zo snel mogelijk het gesprek aan te gaan over een rustiger afbouwtempo, met kleinere stappen en voldoende hersteltijd.
Wij weten hoe moeilijk dat gesprek kan zijn. Daarom hebben we een aparte pagina gemaakt met praktische tips om dit aan te pakken.
➝ Begeleiding: wat als het mis gaat
Langzaam afbouwen
Langzamer afbouwen geeft minder ontwenningsverschijnselen.
Een langzamer tempo geeft je lichaam de tijd om te wennen aan de nieuwe situatie en tot rust te komen. Het helpt je lichaam de ontwenningsverschijnselen te verwerken en weer zelfstandig met pijn om te leren gaan zonder de hulp van oxycodon. Dat kost tijd.
Ben je op leeftijd of heb je een kwetsbare gezondheid of een gevoelig lichaam, bouw dan extra voorzichtig af en las ruime pauzes in tussen de stappen omlaag.
Cold turkey
In één keer stoppen met oxycodon – cold turkey – wordt sterk afgeraden. Het lijkt misschien een snelle oplossing (“dan ben je er in één keer vanaf”), maar abrupt stoppen kan hevige ontwenningsverschijnselen veroorzaken, zoals onrust, slapeloosheid, pijnverergering en somberheid.
Veel mensen krijgen achteraf spijt van deze aanpak. Ook nadat je volledig bent gestopt, kunnen ontwenningsverschijnselen langdurig aanhouden. In sommige gevallen duren deze klachten weken tot maanden.
👉 Wil je weten waarom cold turkey stoppen met opiaten zo riskant is, welke ontwenningsverschijnselen kunnen optreden en wat ervaringsdeskundigen hierover vertellen?
➝ Cold turkey stoppen: wat je moet weten
Hoe ga je oxycodon afbouwen
Oxycodon kan op verschillende manieren worden afgebouwd. Elke manier heeft zijn eigen voordelen en nadelen. Het gaat erom dat je afbouwt op een manier die bij jou past.
De meeste mensen bouwen af met het middel zelf: oxycodon.
Afbouwen met langwerkende oxycodon
Wanneer je een combinatie gebruikt van kortwerkende en langwerkende oxycodon, moet eerst alles worden overgezet naar langwerkende oxycodon. Wil je toch kortwerkende oxycodon blijven gebruiken, bijvoorbeeld omdat je last hebt van pijnaanvallen, dan mag dat maximaal 1-2 keer per dag 5 mg zijn.
De oxycodon moet zodanig over de dag worden verspreid dat er geen momenten van ontwenning ontstaan.
Voordelen langwerkende oxycodon
• Je hebt steeds een gelijkmatige hoeveelheid oxycodon in je bloed. Dit geeft je lichaam rust.
• Het aantal innamemomenten is minder. Er is minder noodzaak om voortdurend bezig te zijn met je medicatie. Dit geeft de geest rust.
Afbouwschema oxycodon
Voor het afbouwen van oxycodon bestaan verschillende schema's. Welke aanpak het beste past, hangt af van de dosering waar je op zit, jouw persoonlijke situatie en hoe erg je last hebt van ontwenningsverschijnselen.
Afbouwen met oxycodon druppels/ vloeistof
Afbouwen met oxycodon vloeistof is de enige manier om oxycodon in écht hele kleine stapjes af te bouwen.
Het gebruik van vloeistof is wel bewerkelijk. Dat komt doordat de werking relatief kort is: tussen de 4 en 6 uur.
Daarom beginnen de meeste mensen pas met vloeistof in de laatste fase van het afbouwen.
In het Oxycodon Afbouwschema lees je hoe je afbouwt met druppels.
Afbouwen met taperingstrips
Een taperingstrip is een baxterrol met voor elke dag een vooraf afgemeten dosis medicatie. Taperingstrips worden op maat gemaakt, zodat je veel geleidelijker kunt afbouwen dan met tabletten of capsules mogelijk is.
Het voordeel is dat het schema vooraf vastligt. Je weet precies wanneer je welke dosis inneemt, en dat geeft houvast tijdens het afbouwen.
Meer informatie
➝ Taperingstrips
Ervaringen
➝ Ervaringen met taperingstrips
Soms is overstappen nodig
Sommige mensen lukt het niet om op de bovengenoemde manieren af te bouwen. In zulke gevallen kan overstappen naar een ander, langwerkend opiaat een tussenstap zijn in het afbouwproces.
👉 Ga naar Wat als het niet lukt om af te bouwen met oxycodon.
Ontwenningsverschijnselen
Welke afbouwmethode je ook kiest, ontwenningsverschijnselen zijn helaas niet helemaal te voorkomen. Door rustig af te bouwen en goed naar je lichaam te luisteren, kun je de klachten vaak wel beperken.
Reactie van je lichaam
Elke keer dat je met je dosering omlaag gaat, zal je lichaam reageren. Dat is niet prettig, maar hoort bij het afbouwen.
Als het afbouwtempo past bij jouw lichaam, nemen de klachten meestal na een paar dagen (1–3) weer af.
Maar extreme ontwenningsverschijnselen zijn een signaal dat je lichaam het afbouwtempo niet kan bijhouden. De stappen zijn te groot, of ze volgen elkaar te snel op. Het is belangrijk om daarnaar te luisteren en dit ook te bespreken met je arts.
Heb je echt veel last van ontwenningsklachten, dan moet het tempo worden verlaagd, anders kom je in een cyclus van voortdurend ziek zijn, en daardoor wordt het alleen nog maar erger.
Oorzaak: te snel afbouwen
Echt extreme ontwenningsverschijnselen komen niet zomaar uit de lucht vallen; ze ontstaan vrijwel altijd doordat het afbouwtempo te hoog ligt. Trek aan de bel bij je arts!
Ontwenningsverschijnselen bij stoppen oxycodon
Ontwenningsverschijnselen worden meestal heviger naarmate de stappen groter zijn. Klachten die vaak worden genoemd:
• onrust, trillen, hartkloppingen
• diarree, misselijkheid, maag- of spierkrampen
• zweten, rillerigheid, koorts of een branderig gevoel van de huid
• loopneus, niezen, hoesten
• tintelende of gevoelloze handen en/of voeten
• rusteloze benen
• verlies van eetlust
Ook somberheid of depressieve gevoelens komen regelmatig voor. Een groot probleem voor veel mensen is slapeloosheid.
Daarnaast melden veel mensen dat zij tijdens het afbouwen vaker klachten krijgen die lijken op griep, keelontsteking, bijholteontsteking of oorontsteking — soms zelfs meerdere keren achter elkaar.
→ Ontwenningsverschijnselen
→ Ontwenning: wat gebeurt er in je lichaam
Stabiliseren bij ontwenningsklachten
Even pas op de plaats
Krijg je hevige ontwenningsklachten?
Dan is het geen kwestie van “even doorzetten”. Dan moet je stabiliseren.
Dat betekent:
• Je blijft minimaal 2–3 weken op dezelfde dosis.
• Je gaat pas verder als de klachten duidelijk zijn afgenomen.
• Vanaf het moment dat je je beter voelt, wacht je nóg 1–2 weken voordat je opnieuw verlaagt.
• Sommige mensen zeggen: ik bouw pas verder af als ik 2-3 nachten normaal heb kunnen slapen.
Stabiliseren is geen stap terug
Het is een noodzakelijke pauze waarin je lichaam kan herstellen.
Ga je te snel weer omlaag, dan vergroot je de kans dat je opnieuw ontregeld raakt — en verder terugvalt dan daarvoor.
Daarna: afbouwtempo aanpassen
Daarna is het noodzakelijk dat het afbouwschema aangepast wordt. Een lager tempo, langere tussenpozen tussen de verlagingen. Doe je dat niet dan is de kans groot dat je opnieuw ziek wordt.
Bespreek dit met je arts: kleinere afbouwstappen en of meer tijd tussen de stappen.
Medicatie tegen ontwenningsverschijnselen
Clonidine is het enige middel waarvan bekend is dat het daadwerkelijk kan helpen bij ontwenningsverschijnselen .
Andere medicijnen worden soms ingezet om specifieke klachten te verlichten, zoals misselijkheid, diarree of slaapproblemen, maar zij nemen de ontwenningsverschijnselen als geheel niet weg.
Ontwenningsverschijnselen "meten"
Tijdens het afbouwen kan het helpen om bij te houden hoe je je voelt en welke ontwenningsverschijnselen je ervaart.
Met de Opiaten Afbouwen Subjectieve Ervaringsmonitor (OASE) kun je eenvoudig een overzicht maken van je klachten en de ernst ervan.
Je kunt het meenemen naar je behandelaar; ook voor jezelf is zo’n overzicht waardevol.
👉 Meer informatie vind je hier → OASE invullijst
Als afbouwen niet lukt
Sommige mensen hebben tijdens het afbouwen van oxycodon teveel last van ontwenningsverschijnselen.
Dat kan verschillende oorzaken hebben. Bij een deel van de mensen wordt oxycodon sneller afgebroken dan bij anderen, waardoor er tussen de doseringen steeds opnieuw ontwenningsklachten ontstaan.
Bekijk eerst ons Oxycodon Afbouwschema
Daar vind je uitgebreidere informatie over de verschillende afbouwmethoden, veel voorkomende valkuilen en wat je kunt doen als het afbouwen niet goed verloopt. Misschien dat je met behulp van deze informatie kunt bijsturen.
Blijven de problemen ondanks een aangepast afbouwtempo bestaan, dan kan overstappen naar een ander, langwerkend opiaat een goede volgende stap zijn. Dat kan een groot verschil maken.
Overstappen naar langwerkend opiaat
Langwerkende middelen zoals buprenorfine, Suboxone of methadon kunnen voor sommige mensen een tussenstap zijn bij het afbouwen van oxycodon.
Deze middelen werken langer en geven vaak meer stabiliteit.
Ervaringsdeskundigen geven aan dat dit een groot verschil kan maken.
Samen met je arts kijk je welk middel het beste past bij jouw situatie.
Het laatste stukje oxycodon afbouwen
Het laatste beetje oxycodon afbouwen is het moeilijkst. Het venijn zit in de staart, zeggen ervaringsdeskundigen. Voor je lichaam is dit een hele zware periode.
Stoppen met oxycodon is een enorme aanslag op je energiereserves. Ook geestelijk is het zwaar; mensen worden vaak verdrietig, depressief.
Dat heeft deels met uitputting te maken, deels ook met het ‘afscheid nemen’, wegvallen van het dempende effect van de opiaten waar je aan gewend bent geraakt.
Herstel na afbouwen
Herstellen na langdurig gebruik van opiaten én na een zwaar afbouwtraject kost tijd. Het kan wel een jaar duren voordat je je weer enigszins de oude voelt.
Je lichaam moet wennen aan de nieuwe situatie; je geest krijgt te maken met gevoelens en prikkels die lange tijd op de achtergrond zijn gebleven.
Ook trauma's en emoties die heel lang weggestopt waren komen soms weer naar boven.
Je kunt je in deze periode kwetsbaar en onzeker voelen. Dat wordt meestal geleidelijk beter, maar die tijd moet je jezelf ook gunnen.
Forceer jezelf niet om te doen alsof er niets aan de hand is, want daarmee doe je jezelf tekort. Wees trots op wat je bereikt hebt, want afbouwen is een topprestatie!
Praat erover met mensen die je vertrouwt. Veel mensen zoeken naar het afbouwen extra ondersteuning of therapie.
Ook dat hoort bij het herstelproces.
Ontwenningsklachten... na het stoppen
Ook nadat je bent gestopt met oxycodon, kun je nog klachten ervaren. Veel mensen vragen zich dan af: voel ik dit nog door het afbouwen, of is er iets anders aan de hand..?
Hoe lang oxycodon in je lichaam blijft, verschilt per persoon. Na kort gebruik kan het middel binnen enkele dagen grotendeels verdwenen zijn. Bij langdurig gebruik of hogere doseringen heeft het lichaam vaak meer tijd nodig om te herstellen.
Dat betekent niet dat er wekenlang nog “actieve” oxycodon in je lichaam rondzwerft.
Wel moet je lichaam zich opnieuw instellen en opgebouwde veranderingen stap voor stap herstellen. Daardoor kun je ook na het stoppen nog klachten ervaren, zoals onrust, pijn of een ziek gevoel.
Dat hoort bij het herstelproces en betekent niet dat de oxycodon nog net zo sterk aanwezig is als tijdens het gebruik.
Oxycodon bijgekocht... en nu?
Sommige mensen komen tijdens het afbouwen in een situatie terecht waarin zij extra oxycodon of een ander opiaat gaan bijkopen. Soms via bekenden, soms via internet of de zwarte markt.
Dat gebeurt meestal niet omdat iemand zo graag "verslaafd wil zijn", maar omdat de ontwenningsverschijnselen ondraaglijk zijn geworden of omdat iemand constant op het randje zit van te weinig medicatie in huis hebben.
Je bent daarin zeker niet de enige.
Bij veel mensen loopt na het kopen het gebruik langzaam maar zeker steeds hoger op. Ook daarin ben je niet de enige.
Heb je oxycodon bijgekocht en weet je niet goed hoe je nu verder moet? Blijf er niet alleen mee rondlopen. Er zijn altijd mogelijkheden om de situatie weer veilig onder controle te krijgen. Wij kunnen je daarbij helpen.
Meer informatie:
→ Opiaten gekocht op de zwarte markt... en nu?
→ Hoe vertel ik mijn arts dat ik opiaten heb gekocht?
Samenvattend
Stoppen met oxycodon is geen eenvoudige opgave. Het kost tijd, energie en doorzettingsvermogen. Maar je hoeft het niet alleen te doen: samen met je arts, en eventueel met steun van ervaringsdeskundigen, kun je stap voor stap vooruitkomen.
Onthoud: er bestaat geen standaardweg die voor iedereen werkt. Het belangrijkste is dat jij een tempo en methode vindt die past bij jouw lichaam en jouw situatie. En dat je onderweg de rust bewaart die nodig is om vol te houden.
Afbouwen kan zwaar zijn, soms zelfs heel zwaar, maar het is mogelijk. Velen zijn je al voorgegaan. En elke stap omlaag, hoe klein ook, is een overwinning.
Veilig en verantwoord stoppen met oxycodon?
Bespreek het afbouwtempo met je arts en gebruik deze gids als houvast tijdens het afbouwen.
Lotgenotencontact
Opiaten Afbouwen Contactgroep
Heb je behoefte aan contact met anderen die hetzelfde doormaken? In onze besloten Facebookgroep kun je ervaringen delen, vragen stellen en steun vinden.
Je wordt gehoord, je mag er zijn: je staat er niet alleen voor.
➜ Besloten FB Opiaten Afbouwen Contactgroep