Opiaten na een maagverkleining: onderzoek en ervaringen
Bijgewerkt op: 2 dagen geleden
Deze pagina bundelt de resultaten en reacties van het onderzoek Maagverkleining & Opiaten.
Resultaten Onderzoek
In 2025 startten wij een onderzoek onder mensen die na een maagverkleining opiaten op doktersrecept gebruiken of hebben gebruikt.
Op het moment van de telling hadden 103 mensen deelgenomen. De resultaten laten zien dat deelnemers met een maagverkleining vaak tegen problemen aanlopen die in de praktijk niet worden herkend.
Het Onderzoek Maagverkleining en Opiaatgebruik staat nog open; deelname is nog steeds mogelijk.
Focus van het onderzoek
Het onderzoek richt zich op de begeleiding die mensen krijgen wanneer ze opiaten gebruiken na een maagverkleining.
Hoe deskundig zijn artsen op dit gebied?
Wordt rekening gehouden met veranderde medicatie-opname?
Is er voldoende aandacht voor afhankelijkheid en afbouwen?
👉 Belangrijkste uitkomsten
63% ervaart weinig tot veel te weinig begeleiding bij hun opiaatgebruik.
51% zegt dat geen rekening wordt gehouden met veranderde opname van medicatie
47% beoordeelt de deskundigheid van hun arts als onvoldoende of slecht
Ruim de helft raakte lichamelijk en/of psychisch afhankelijk
Hieronder zie je per vraag hoe de deelnemers hebben geantwoord.
Waaruit bestaat jouw begeleiding?
•Overleg, aandacht, aanmoediging: 49%
•De begeleiding stelt weinig voor: 17%
•De begeleiding stelt niks voor: 34%
Hoe stelt jouw arts zich op qua voorschrijven en begeleiding?
•Mijn arts geeft voldoende begeleiding: 41%
•Arts schrijft voor, maar ik moet zelf alles zelf in de gaten houden: 27%
•Arts schrijft voor, maar kijkt verder niet naar me om: 28%
•Mijn arts stelt onhaalbare doelen: 4%
Hoe beoordeel jij de deskundigheid van je behandelaar?
•Goed: 54 mensen (52%)
•Onvoldoende: 29 (28%)
•Slecht: 20 (19%)
Houdt je arts rekening met verminderde medicatieopname vanwege maagverkleining?
•Ja: 29%
•Nee: 51%
•Onvoldoende: 18%
Is tijdens het voortraject van jouw maagverkleining gesproken over het risico van verslaving?
•Ja: 28%
•Nee: 58%
•Onvoldoende: 12%
Ben je vooraf voorgelicht over verslavingsrisico van opiaatgebruik?
•Ja: 21%
•Ja, maar heb me nooit gerealiseerd wat dit inhoudt: 16%
•Nee: 48%
•Heel weinig: 16%
Is er voldoende begeleiding/toezicht op jouw opiaatgebruik?
•Ja: 37%
•Weinig: 28%
•Veel te weinig: 35%
•Ja, maar op een vervelende manier: 6%
Indien je afhankelijk bent geraakt van opiaten: heeft jouw arts bijtijds aan de bel getrokken?
•Ja: 8%
•Nee: 21%
•Mijn arts heeft het gewoon laten gebeuren: 25%
•Ik ben niet afhankelijk is: 45%
Men zegt dat je na een maagverkleining een groter risico loopt op verslaving aan opiaten. Herken jij jezelf hierin?
•Ja: 27%
•Nee: 52%
•Weet niet: 20%
Wat beschrijft het beste jouw situatie?
•Mijn lichaam kan niet zonder medicatie: 22%
•Steeds verlangen naar volgende dosering: 14%
•Allebei: 21%
•Niet van toepassing: 41%
De cijfers vertaald naar de praktijk
→ Begeleiding door de arts
Ruim 63% van de respondenten ervaart weinig tot veel te weinig begeleiding.
Velen geven aan dat de begeleiding “weinig” of “niets” voorstelt.
Ongeveer de helft (49%) noemt wel overleg, aandacht of aanmoediging als deel van de begeleiding.
Slechts 41% van de deelnemers vindt de begeleiding voldoende.
→ Deskundigheid van de arts
47% van de deelnemers beoordeelt de deskundigheid van hun arts als onvoldoende of slecht. Veel mensen hebben het gevoel dat hun arts onvoldoende kennis heeft over de werking/het gebruik/afbouwen van opiaten na een maagverkleining.
Sommige patiënten moesten zelf informatie aandragen of aandringen op aanpassing van de behandeling.
Slechts 29% van de respondenten zegt dat hun arts rekening houdt met de de veranderde medicatieopname.
→ Medicatieverstrekking in de praktijk
• Wanneer een recept te laat wordt verstuurd en/of medicatie te laat geleverd wordt, kan een patiënt heel snel ontwenningsklachten krijgen. In dit onderzoek gaf 25% van de deelnemers aan dat hun recept regelmatig niet op tijd werd verzonden. Het gevolg daarvan voor de patiënt: ontwenningsverschijnselen.
• Mensen met een maagverkleining hebben vaker last van overgeven. 7% van de respondenten gaf aan dat medicatie meerdere keren werd uitgebraakt, waardoor een tekort ontstond.Vervanging van de verloren medicatie werd in deze situaties niet altijd gegeven.
• Ook fentanyl- en buprenorfinepleisters kunnen problemen geven. Door zweten of bij warm weer laten pleisters soms los, waardoor eerder vervangen nodig is. In deze situaties kreeg men niet altijd een vervangend recept.
• Overige antwoorden op deze vraag:
- Andere probleemsituatie: 18%
- Nooit problemen gehad: 60%
Wat laat dit onderzoek zien?
•De resultaten laten zien dat een aanzienlijk deel van de deelnemers onvoldoende begeleiding ervaart bij het gebruik en afbouwen van opiaten na een maagverkleining.
•Ook geven deelnemers aan dat er lang niet altijd rekening gehouden wordt met de veranderde opname en werking van medicatie na de operatie.
•Een deel van de deelnemers geeft aan de voorlichting over het het risico op verslaving te beperkt was.Signalen van afhankelijkheid worden niet altijd herkend of besproken.
•Samen wijzen deze uitkomsten op een duidelijke behoefte aan meer kennis bij artsen, duidelijke richtlijnen en actievere begeleiding bij opiaatgebruik na een maagverkleining.
Wat op het eerste gezicht losse knelpunten lijken, blijkt in de praktijk één geheel: onvoldoende kennis, gebrekkige begeleiding en verkeerde inschatting van medicatie versterken elkaar.
Wat is er nodig voor een betere zorg?
De tussentijdse resultaten wijzen op een aantal belangrijke aandachtspunten:
Meer kennis over medicatie-opname na maagverkleining
Behandelaars moeten beter op de hoogte zijn van de invloed van een maagverkleining op opname, werking en werkingsduur van opiaten.
Duidelijke richtlijnen voor voorschrijven en afbouwen
Er is behoefte aan praktische richtlijnen voor veilig gebruik en geleidelijke afbouw bij mensen met een maagverkleining.
Actieve begeleiding tijdens gebruik en afbouw
Voorschrijven alleen is niet voldoende; monitoring en tijdige bijsturing zijn belangrijk.
Duidelijke voorlichting over verslavingsrisico
Het risico op afhankelijkheid moet vooraf expliciet besproken worden, inclusief signalen waarop gelet moet worden.
Wat gaan wij met deze resultaten doen?
De uitkomsten van dit onderzoek laten zien dat er bij patiënten behoefte is aan meer deskundigheidin de zorg en betere begeleiding.
Met deze resultaten laten we zien waar het misgaat — en waar de zorg beter moet. Hiermee willen we het onderwerp beter onder de aandacht te brengen bij zorgprofessionals en relevante organisaties.
Daarnaast willen wij de inzichten uit dit onderzoek gebruiken om aanbevelingen te formuleren voor veilig gebruik en verantwoorde afbouw van opiaten na een maagverkleining.
Het onderzoek blijft voorlopig open. Nieuwe ervaringen blijven welkom.
Persoonlijke reacties van deelnemers
De onderstaande opmerkingen werden toegevoegd door deelnemers aan het Onderzoek Maagverkleining en Opiaatgebruik.
De reacties laten zien hoe opiaten na zo'n operatie korter werken, hoe doseringen oplopen, hoe begeleiding ontbreekeent, hoe zwaar afbouwen kan zijn — en soms ook hoe herstel wél mogelijk is.
Artsen snappen niet dat bij ons pillen veel korter werken en dat we sneller nieuwe pijnstilling nodig hebben.
1️⃣ Voorlichting & kennisgebrek
• Huisartsen maar ook deskundigen op gebied van gastric bypass moeten beter voorgelicht worden. Ik heb zelf een traject van 8 jaar achter rug; pas sinds 3 jaar wordt mijn probleem gezien en krijg ik goede begeleiding.
• Je krijgt onvoldoende voorlichting over de gevolgen van deze operatie. Na de operatie is er te weinig goede kennis beschikbaar in de eerste lijnszorg. Ik wist niet dat een GBP een invloed had op medicatie-opname. Dit werd mij allemaal niet verteld. Ik ben negentien jaar geleden geopereerd.
• Mijn huisarts zei na overleg met verslavingsarts dat het veilig was om opiaten langdurig te gebruiken.
• Nooit controle of een gesprek over mijn opiaatgebruik gehad.
Ze moeten meer info geven over de kans op verslaving.
2️⃣ Werkingsduur & dosering na maagverkleining
• Langwerkende oxycodon werkt bij mij maar twee uur.
• Ik heb in de afgelopen jaren via verschillende behandelaars tramadol voorgeschreven gekregen. Ze snappen niet dat de tramadol maar erg kort werkt dat we sneller nieuwe pijnstilling nodig hebben.
• Ik heb 2 jaar geleden na de operatie steeds hogere doseringen gekregen; volgens de arts in ziekenhuis was dit niet zo snel verslavend. Nou dus echt wel.
• Ik slikte morfine, maar volgens mijn oude huisarts was oxycodon beter voor de pijnklachten die ik heb; ondertussen na 3 jaar gebruik heb ik een verslaafd lijf.
3️⃣ Verslaving & afbouwervaringen
• Ik wil afbouwen maar zoek nog de juiste begeleiding.
• Ik zou graag begeleiding/ advies willen.
• Ik heb zelf afgebouwd zonder hulp.
• Om door een andere arts gezien te worden moest ik eerst de opiaten afbouwen. Dit heb ik zelfstandig gedaan, vanuit mijn hoofdbehandelend arts kreeg ik geen begeleiding.
• Ik heb zelf aangeven dat ik van de oxycodon af wil. Dat gaat niet zo makkelijk; ik begin binnenkort met een programma bij de verslavingszorg.
• Ik moest in een afkickkliniek afbouwen en ben binnen 5 weken van 180 mg naar niks gegaan, het was echt hel.
• Vroeger ben ik verslaafd geweest aan oxynorm en oxycodon. Ik gebruikte 130 mg per dag. Ik heb 12 dagen in het ziekenhuis gelegen om hier van af te kicken. Nu ben ik helaas aan de fentanyl pleisters omdat ik geen andere pijnstillers dan opiaten komen gebruiken
• Ik ben gelukkig helemaal van de fentanyl af, maar wat een hel was het voor mij en voor mijn naasten!
• Ik ben inmiddels gelukkig van mijn verslaving af. Mijn vorige huisarts heeft het allemaal laten gebeuren. Nu met mijn nieuwe huisarts heel rustig en op mijn tempo afgebouwd. 2 jaar over gedaan. Nu sinds een half jaar niks meer.
• Ik vind het ontzettend goed dat jullie hier onderzoek naar doen. Voor mij is alle narigheid en mijn verslaving begonnen na mijn maagverkleining. Mijn leven WAS niks meer waard. Ik ben inmiddels 16 maanden clean.
4️⃣ Pijn, terugval & afhankelijkheid
• Heb dagelijks nog enorme pijn ..maar de verslaving aan oxycodon was een hel... Helaas kunnen we vaak niet anders. Krijg nu medicatie via de pijnpoli maar die werkt niet zoals ik zou willen.
• Momenteel weer aan oxycodon voor rug en nekklachten, wil weer snel gaan afbouwen wanneer het beter gaat, maar dat wordt weer een hel!
• Ik vind het heel lastig dat ik steeds weer terugkom op oxycodon. Soms is paracetamol gewoon niet voldoende voor alle lichamelijke klachten die ik heb. En na elke operatie heb ik het toch weer nodig.
• De pijn na mijn maagverkleining is zo groot en de onderzoeken daar naar duren zo lang; weken, maanden, jaren gaan voorbij….
Het probleem is dat ik niet serieus genomen word omdat de arts hun handen niet aan opiaten wil branden.
Om het draaglijk te houden gebruik ik tegenwoordig buprenorfine in plaats van oxycodon. Werkt minder goed.
• Fijn dat hier naar gekeken word. Je weet dat je geen nsaids meer mag, maar je staat er niet bij stil wat wat er gebeurt als je ineens veel pijn hebt en paracetamol niet voldoende werkt.
5️⃣ Positieve ervaringen & waardering
• Ik heb al 15 jaar oxycodon, gebruik het gedoseerd, mede door een positieve instelling en mindfulness is mijn gebruik verantwoord.
• Hele heldere vragenlijst! Benieuwd naar de resultaten.
Meer over Maagverkleining en Opiaten
• Informatieve basispagina voor patiënten
Wat een maagverkleining kan betekenen voor het gebruik, de werking en het afbouwen van opiaten vind je hier.
👉 Maagverkleining en opiaten
• Maagverkleining en Opiaten In het Onderzoek Maagverkleining en Opiatenonderzoek verzamelen we ervaringen van mensen die opiaten gebruiken na een maagverkleining, over hoe hun begeleiding eruit ziet. 👉 Deelnemen Onderzoek Maagverkleining en Opiaatgebruik • Nieuwe poll: werking van opiaten na een maagverkleining
Hoe lang werken opiaten na een maagverkleining? En maakt de toedieningsvorm verschil?
👉 Doe mee aan de korte poll
• Op de hoogte blijven van nieuws rondom het onderzoek?
👉 Schrijf je in voor de Opiaten Afbouwen Nieuwsbrief 👉 Inschrijven voor onze speciale Nieuwsbrief Maagverkleining en Opiaten kan ook!
