

Plan
AfbouwZORG
Wie zijn wij
Wij zijn Opiaten Afbouwen, een organisatie van ervaringsdeskundigen. Wij ondersteunen mensen die oxycodon, tramadol, fentanyl of een ander opiaat op doktersrecept gebruiken en willen afbouwen.
Sinds onze oprichting in 2021 hebben wij contact gehad met ruim 1000 mensen: ouderen en jongeren, mensen met chronische pijn, chronische aandoeningen, kankerpatiënten, mensen met complexe gezondheidsproblemen en mensen die vastlopen tijdens het afbouwen.
Veel van hen vinden in de huidige afbouwzorg niet de begeleiding die zij nodig hebben.
De problemen die wij horen, zijn dermate urgent dat wij willen bijdragen aan de oplossing daarvan. Vandaaruit is Plan AfbouwZORG ontstaan.
Dit is Plan AfbouwZORG
Met Plan AfbouwZORG brengen wij de belangrijkste knelpunten in beeld en doen wij concrete voorstellen voor betere, menselijkere en deskundigere afbouwzorg.
Waarom is Plan AfbouwZORG belangrijk
Iedere dag spreken wij mensen die vastlopen tijdens het afbouwen.
Wat men vertelt, heeft vrijwel altijd te maken met een of meer van de onderstaande onderwerpen.
•Afbouwschema's sluiten onvoldoende aan bij wat een patiënt lichamelijk aankan.
•Artsen weten vaak niet goed wat te doen wanneer mensen tijdens het afbouwen in de problemen komen.*
• Mensen geven aan dringend behoefte te hebben aan begeleiding, maar die wordt onvoldoende aangeboden.
•Ontwenningsklachten worden zeer regelmatig beschouwd als iets wat nu eenmaal bij het afbouwen hoort, en niet als klachten waarop kan worden bijgestuurd.
•Veel mensen voelen zich onvoldoende gehoord, ondersteund en geholpen door hun arts.
Onderzoek
De afgelopen vier jaar hebben wij onderzocht hoe mensen de begeleiding en behandeling tijdens het afbouwen ervaren. Ruim 700 mensen namen deel aan onze onderzoeken.
Uit de resultaten blijkt dat ongeveer 45% van de deelnemers vindt dat een gebrek aan deskundigheid van de arts een probleem vormt bij het afbouwen.
Dat sluit rechtstreeks aan bij de problemen die in het lijstje hierboven worden genoemd.
Na vijf jaar praktijkervaring kunnen wij zeggen: dit zijn geen losse incidenten meer. Het zijn problemen die structureel terugkeren.
* Artsen geven zelf ook aan dat zij onvoldoende kennis en ervaring hebben met het begeleiden van afbouwtrajecten: zie Patients' perspectives on tapering programmes for prescription opioid use disorder: a qualitative study Davies, Koster, Damen, Beurmanjer, Van Dam, Bouvy, Schellekens.
Onvoldoende begeleiding
Onvoldoende begeleiding
Onze doelen
Het doel van dit plan is dat de problemen waar mensen tijdens het afbouwen tegenaan lopen nader worden onderzocht en dat vervolgens zo snel mogelijk verbeteringen in de afbouwzorg in Nederland worden gerealiseerd.
Hieronder zie je een overzicht van dingen die door patiënten heel belangrijk wordt gevonden.
Artsen moeten beter opgeleid worden om afbouwtrajecten te kunnen ondersteunen.
Er moet meer aandacht komen voor maatwerk, de patiënt als individu, deskundige begeleiding en veilige afbouw, waarbij het uitgangspunt is dat het afbouwtraject zo min mogelijk belastend is voor de patiënt.
Wij benadrukken dat mensen die opiaten afbouwen evenveel respect en een even goede behandeling behoren te krijgen als andere patiënten.
Wij willen dat de dagelijkse realiteit van het afbouwen serieus wordt genomen, dat er beter naar patiënten wordt geluisterd en dat shared decision-making een vanzelfsprekend onderdeel wordt van de afbouwzorg.
Een project vanuit patiënten
Plan AfbouwZORG is gebaseerd op persoonlijke gesprekken, chats en e-mail, en daarnaast ook op de resultaten van een serie onderzoeken die wij de afgelopen jaren hebben gedaan.
Sinds 2022 hebben ruim 700 mensen deelgenomen aan negen onderzoeken en polls over onder meer begeleiding, deskundigheid, ontwenningsklachten, laaggedoseerde medicatie en de rol van zorgverleners.
Daarmee is Plan AfbouwZORG niet alleen een project over patiënten, maar vooral een project vanuit patiënten.
De cijfers vormen wat ons betreft niet een eindpunt, maar het vertrekpunt voor concrete verbeteringen in de afbouwzorg.
Onze onderzoeken: ruim 700 mensen spreken zich uit
Als ervaringsdeskundigen en patiëntenondersteuners spreken wij dagelijks mensen die vastlopen tijdens het afbouwen.
Via onze Contactgroep op Facebook, e-mail, telefoon en persoonlijke gesprekken hebben wij de afgelopen jaren met ruim 1000 mensen contact gehad over hun ervaringen met opiaten en afbouwen.
Daarnaast deden wij verschillende onderzoeken naar afbouwen, begeleiding, deskundigheid en ontwenningsklachten. Ruim 700 mensen namen deel aan deze onderzoeken.
De resultaten van onze onderzoeken en het bijbehorende Dossier AfbouwZORG geven geen rooskleurig beeld van de afbouwzorg op dit moment.
Die praktijkervaringen en onderzoeksresultaten hebben wij samengebracht, geanalyseerd en vertaald naar Plan AfbouwZORG.
Wij geloven dat de afbouwzorg in Nederland sterk kan verbeteren wanneer praktijkervaring van zorgverleners en begeleiders, wetenschappelijke kennis en de ervaringen van patiënten samen worden gebracht.
Plan AfbouwZORG is een oproep om de zorg voor mensen die op doktersrecept opiaten gebruiken structureel te verbeteren. Dit plan is niet bedoeld als kritiek om de kritiek, maar als bijdrage aan een open gesprek tussen patiënten, zorgverleners, onderzoekers, beroepsverenigingen, zorgverzekeraars en overheid.
Want uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde doel: mensen op een veilige, haalbare en menswaardige manier helpen bij het afbouwen van opiaten.
Over Plan AfbouwZORG
Plan AfbouwZORG is geen theoretisch rapport, maar een praktisch plan gebaseerd op honderden ervaringen en onderzoeken.
Dit plan wordt binnenkort aangevuld met pagina's over de volgende onderwerpen
waarom zoveel mensen vastlopen tijdens het afbouwen;
welke rol (gebrek aan) deskundigheid daarbij speelt;
Het feit dat mensen die opiaten op doktersrecept gebruiken onvoldoende bescherming genieten binnen de zorg;
wat het betekent om afhankelijk te zijn van opiaten;
welke verbeteringen volgens ons nodig zijn om de afbouwzorg veiliger en menselijker te maken.
Dit plan is een initiatief van Belangenorganisatie Opiaten Afbouwen.