Praktische adviezen
Afbouwen kan soms voelen alsof er een natuurramp over je heen trekt. Helaas zijn ontwenningsklachten niet altijd te voorkomen.
Maar het is ook niet nodig om voortdurend te moeten ploeteren om het hoofd boven water te houden.
Door goed op te letten hoe je lichaam op iedere verlaging reageert, merk je eerder wanneer het afbouwtempo niet meer bij je past. Dan kan er op tijd worden bijgestuurd.
Observeren
Hiervoor hoef je niet voortdurend met je lichaam bezig te zijn.
Het gaat erom dat je merkt hoe je lichaam reageert op een afbouwstap.
Dit is waar je op kunt letten
-
Trekken de klachten na een paar dagen weer weg?
-
Lukt het slapen geleidelijk beter?
-
Krijg je weer wat meer rust en energie?
-
Voel je je voldoende hersteld voor een volgende stap?
Gaat het duidelijk beter, dan kun je een volgende afbouwstap overwegen.
Dapper doorzetten is niet altijd verstandig
Sommige mensen blijven dapper doorzetten wanneer het afbouwen niet goed gaat. Maar als je opnieuw verlaagt terwijl de klachten nog volop aanwezig zijn, wordende klachten alleen maar erger. Dus dat kun je beter niet doen.
Herstel je niet voldoende?
Blijft herstel uit? Voelt je lichaam als een lekke fietsband waar alle lucht direct weer uitstroomt?
Probeer dan te stabiliseren. Gewoon twee weken pas op de plaats.
Soms zijn twee weken stabiliseren voldoende. Soms heeft je lichaam langer nodig. Bespreek met je arts of het afbouwtempo of de grootte van de stappen moet worden aangepast.
Helpt het niet?
Stabiliseer dan wat langer. Hoe harder je lichaam die rust nodig heeft, hoe langer het stabiliseren duurt.
Wat is precies stabiliseren?
Stabiliseren betekent dat je je dosis tijdelijk gelijk houdt: niet omhoog en niet omlaag.
Dan doe je om je lichaam extra tijd te geven om te herstellen.
Sommige mensen denken dat (eventjes) stoppen met verder afbouwen betekent dat het mislukt is. Dat klopt niet. Het betekent dat je luistert naar je lichaam.
Stabiliseren geeft je lichaam de kans zich aan de situatie aan te passen. Juist daardoor lukt een volgende verlaging vaak beter.
Het schema is een leidraad. Wat jij tijdens het afbouwen ervaart, is leidend.
De afspraak met je huisarts voorbereiden
Als je een afspraak hebt met je huisarts om de volgende afbouwstap te bespreken, moet eerst aan de orde komen wat de vorige stap met je heeft gedaan.
Je kunt zelf het gesprek openen met een eenvoudige vraag:
“Vindt u het goed als we eerst bespreken hoe het sinds de vorige verlaging is gegaan? Dat u ook weet wat ik heb meegemaakt? Ik zou dat erg fijn vinden.”
Vind je het lastig om je klachten goed te onthouden of te beschrijven tijdens het bezoek aan je arts?
Met de OASE Ervaringsmonitor noteer je eenvoudig hoe het met je gaat tussen twee dosisverlagingen. Dat maakt het makkelijker om samen met je arts te beoordelen of je lichaam klaar is voor een volgende stap.
➜ Download de OASE Ervaringsmonitor
Hoe weet je of het afbouwtempo bij je past?
Uiteindelijk draait afbouwen vooral om één vraag: past het afbouwtempo bij wat jouw lichaam aankan?
Na een verlaging mag je best iets voelen. Belangrijker is wat er daarna gebeurt.
Het tempo past bij jou als:
-
de klachten na een paar dagen weer afnemen;
-
het slapen weer wat beter lukt;
-
je lichaam weer tot rust komt;
-
je energie weer wat terugkeert;
-
je voldoende bent hersteld vóór de volgende stap.
Waarschijnlijk ga je te snel als:
-
de klachten blijven oplopen;
-
je nauwelijks nog slaapt;
-
iedere nieuwe verlaging zwaarder valt;
-
je tussen twee stappen niet meer herstelt;
-
je steeds verder uitgeput raakt.
Herken je vooral de signalen uit het lijstje hierboven? Ga je te snel? Dan is stabiliseren een van de belangrijkste manieren om je lichaam weer tijd te geven.
Valkuilen
-
Te snel willen afbouwen.
-
Denken dat een slechte dag betekent dat het afbouwen mislukt, dat anderen wel kunnen afbouwen maar jij niet, enzovoort enzovoorts.
-
Uit schuldgevoel doorgaan terwijl je lichaam protesteert.
-
Ontwenningsklachten verwarren met terugkeer van de oorspronkelijke pijn.
-
Denken dat stabiliseren een stap terug is.
-
Jezelf vergelijken met iemand anders.
Maak het jezelf niet onnodig moeilijk
Soms proberen mensen het afbouwen gewoon in hun bestaande leven te proppen, alsof het iets is wat je er even tussendoor doet. Maar sommige combinaties kun je echt beter vermijden.
Dit kun je beter niet doen:
-
Afbouwen combineren met verhuizen of een verbouwing
-
Afbouwen combineren met het starten van een uitdagende nieuwe baan of opleiding
-
Te snel afbouwen omdat je partner dat wil - of omdat je bang bent je partner kwijt te raken.
-
Te snel afbouwen omdat je niet met opiaten in je tas op vakantie wilt.
-
Twee weken vakantie opnemen om in stilte en onzichtbaar voor iedereen af te bouwen, in de hoop dat je daarna weer 'gewoon' kunt werken.
Pas je afbouwschema aan aan jouw lichaam
én aan wat er in je leven speelt.
Niet andersom!
Soms verandert je leven onverwacht. Een collega valt uit, een verhuizing loopt uit, een familielid wordt ziek of op je werk gebeurt iets waardoor alle aandacht daar naar toe gaat.
Dat zijn momenten om samen met je arts opnieuw naar het afbouwtempo te kijken. Een druk leven en afbouwen gaan nu eenmaal niet samen.
Wat als je teveel hebt afgebouwd?
Je merkt na een paar dagen dat je niet opknapt. De klachten blijven heftig, je slaapt slecht of niet en je voelt je ellendig.
Waarschijnlijk was de stap te groot, of had je meer tijd nodig.
Blijf je slecht voelen, neem dan contact op met je arts. Ga geen dagen in de ellende zitten.
Bespreek of er iets gedaan kan worden om de ontwenningsklachten tijdelijk te verlichten.
Clonidine
Clonidine is één van de middelen die daarbij soms wordt gebruikt. Allereerst moet je arts bepalen of jij het inderdaad mag gebruiken, want het is niet voor iedereen geschikt. Daarbij wordt vooral gelet op je bloeddruk: die mag niet te laag zijn. Maar laat dat aan je arts over.
Het is gebruikelijk dat je begint met een lage dosis; die kan in overleg eventueel worden opgebouwd.
Verwacht van clonidine geen wonderen, maar als je echt slecht voelt kan het zeker helpen.
Voorkomen is beter dan genezen
Het spreekt vanzelf dat je pas een volgende stap kunt overwegen wanneer je voldoende bent hersteld.
Belangrijk: bekijk samen met je arts of het afbouwtempo wat omlaag moet. Misschien moet de volgende stap kleiner, misschien heb je meer tijd nodig tussen twee afbouwstappen. Of allebei.
Zo verklein je de kans dat je opnieuw in dezelfde ellende terechtkomt.
Twee gouden tips
Ervaringsdeskundigen weten dat het niet slim is om te snel achter elkaar te verlagen.
Wij vroegen in onze besloten groep aan de leden of zij tips hadden om succesvol af te bouwen. Dit vonden wij de allerbeste tips.
"Ga pas verder met afbouwen wanneer je minimaal drie nachten weer redelijk normaal hebt geslapen."
Agata
Afbouwen betekent niet per se dat je stoer moet doorzetten. Soms betekent het juist dat je zegt: ik doe een pas op de plaats.
"Regelmatig stabiliseren is voor mij de beste manier om af te bouwen. Dat is echt mijn gouden tip!"
Marieke
Afbouwen hoeft geen gevecht te zijn
Afbouwen betekent niet dat je jezelf zo snel mogelijk naar nul moet zien te krijgen. Je hoeft ook niet van tevoren precies te weten hoe lang het gaat duren.
Je begint gewoon met een eerste stap.
Daarna kijk je hoe je lichaam reageert. Gaat het goed, dan kun je verder. Krijg je meer klachten, dan wacht je wat langer of maak je de volgende stap kleiner.
Jij hoeft je niet aan het afbouwschema aan te passen. Het afbouwschema moet bij jou passen.
Dat is eigenlijk de belangrijkste gedachte op deze pagina.
Een rustig afbouwtraject geeft je de tijd om onderweg te ontdekken wat voor jou werkt. Soms gaat het een tijdje lekker door, soms blijf je wat langer op dezelfde dosis. Dat is geen mislukking. Dat is bijsturen.
Je hoeft dus niet vandaag al te weten hoe je bij nul komt. Of wanneer.
Je hoeft alleen te weten wat je volgende stap is.
Lotgenotencontact
Opiaten Afbouwen Contactgroep
Heb je behoefte aan contact met anderen die hetzelfde doormaken? In onze besloten Facebookgroep kun je ervaringen delen, vragen stellen en steun vinden.
Je wordt gehoord, je mag er zijn: je staat er niet alleen voor.
👉 Besloten FB Opiaten Afbouwen Contactgroep