.png){kind=small}
Ervaringsdeskundigen helpen je verder
Afbouwzorg Nederland: feiten en knelpunten
In het Onderzoek Afbouwzorg Nederland deelden ruim 400 mensen hun ervaringen met afbouwen in Nederland.
Hier zie je hoe de problemen uit het onderzoek zich in de praktijk uiten.
Ontwenningsklachten en afbouwtempo
Voor veel mensen gaat het afbouwen te snel en zijn de lichamelijke gevolgen zwaar.
• 67% ervaart ernstige ontwenningsverschijnselen
• 53% zegt dat het afbouwen te snel gaat
“Mijn dosis werd in één keer gehalveerd. Mijn lichaam kon dat helemaal niet aan.”
Wanneer het tempo niet aansluit op wat iemand aankan, stapelen klachten zich op. Mensen worden steeds zieker.
Begeleiding en deskundigheid
Goede begeleiding is cruciaal bij het afbouwen. Toch geeft een groot deel van de respondenten aan dat deze ontbreekt.
• 57% ervaart onvoldoende begeleiding
• 53% ervaart gebrek aan deskundigheid
• 37% heeft onvoldoende inspraak
“Mijn huisarts vond het vreemd dat ik begeleiding wilde. Ze heeft twee keer gebeld en is het daarna vergeten.”
Veel mensen geven aan dat zij grotendeels op zichzelf zijn aangewezen, terwijl juist in deze fase ondersteuning nodig is.
Respect en bejegening
Voor een grote groep mensen zitten de problemen niet alleen in de lichamelijke ervaring, maar ook in hoe zij behandeld worden.
• 37% voelt zich niet respectvol behandeld
• 37% heeft onvoldoende inspraak
“De druk die ik ervaar om snel af te bouwen om niet als junk gezien te worden is groot.”
Mensen geven dat hun klachten worden gebagatelliseerd, dat er niet naar hen wordt geluisterd en dat zij onder druk worden gezet om sneller af te bouwen.
Sommigen ervaren een neerbuigende houding of worden weggezet als ‘junk’.
👉 Dit heeft directe gevolgen: mensen raken angstig of onzeker, gaan afspraken vermijden. Sommigen geven aan dat hun afbouwresultaten beter zouden zijn geweest zonder deze ervaringen.
Ervaringen per type zorgverlener
(Meerdere antwoorden mogelijk)
Huisarts (74 respondenten)
• ±59%: Onvoldoende begeleiding
• ±55%: Ontwenningsklachten
• ±43%: Te snel afbouwen
• ±23%: Niet respectvol behandeld
De huisarts is vaak het eerste aanspreekpunt en officieel verantwoordelijk voor de begeleiding bij het afbouwen.
Tegelijkertijd laten de ervaringen zien dat deze begeleiding regelmatig tekortschiet.
Afbouwen vraagt specifieke kennis en ervaring, terwijl hier in de opleiding en verdere deskundigheidsontwikkeling onvoldoende aandacht voor is.
“Begeleiding van huisarts was niet goed, ik moest heel snel afbouwen. Dat draaide uit op een crisis opname.”
Pijnpoli / pijnarts (16 respondenten)
• 75%: Ontwenningsklachten
• 63%: Onvoldoende begeleiding
• 50%: Te snel afbouwen
• 44%: Verkeerde adviezen
Respondenten geven aan dat begeleiding en deskundigheid binnen de pijnzorg, waar specifieke kennis verwacht mag worden, regelmatig tekortschieten.
Specialist ziekenhuis (8 respondenten)
• ±75%: Ontwenningsklachten
• ±50%: Onvoldoende begeleiding
• ±50%: Niet respectvol behandeld
• 0%: Positieve ervaring
“Ze hebben geen idee wat ze een mens aandoen.”
Apotheek (10 respondenten)
• ±70%: Ontwenningsklachten
• ±80%: Onvoldoende begeleiding
• ±40%: Niet respectvol behandeld
• 0% : Positieve ervaring
Respondenten geven aan dat de rol van de apotheek bij het afbouwen wisselend wordt ervaren.
Hoewel sommige mensen tevreden zijn, ervaart een meerderheid weinig ondersteuning.
In meerdere gevallen wordt genoemd dat het verkrijgen van medicatie wordt vertraagd of bemoeilijkt.
Verslavingszorg ambulant (30 respondenten)
• ±50%: Ontwenningsklachten
• ±53%: Onvoldoende begeleiding
• ±16%: Niet respectvol behandeld
• 0%: Positieve ervaring
Op sommige punten wordt de ambulante verslavingszorg als beter ervaren dan de reguliere zorg, maar ook hier zijn duidelijke tekortkomingen.
Begeleiding en deskundigheid sluiten niet altijd goed aan; dit wordt als zeer teleurstellend ervaren.
Verslavingszorg Intern (25 respondenten)
• ±48%: Ontwenningsklachten
• ±36%: Onvoldoende begeleiding
• ±20%: Niet respectvol behandeld
Binnen deze groep vallen de resultaten relatief het gunstigst uit. Er is meer structuur en ondersteuning, maar ook hier blijven duidelijke knelpunten bestaan.
“Ben heel goed behandeld, zowel intern als ambulant.”
Verdieping per onderzoek
De bovenstaande cijfers zijn gebaseerd op meerdere onderzoeken.
👉 Bekijk de uitgebreide analyse van de afzonderlijke onderzoeken:
-
Onderzoek Afbouwzorg – 2e ronde (meest uitgebreid)
-
Onderzoek Afbouwzorg – 3e ronde (nog in ontwikkeling)