.png){kind=small}
Ervaringsdeskundigen helpen je verder
DossierHoe
Maagverkleining en Opiaatgebruik
Onderzoek Maagverkleining & Opiaatgebruik
Tussentijdse resultaten
In 2025 startten wij een enquête onder mensen die na een maagverkleining opiaten op doktersrecept gebruiken of hebben gebruikt.
Aan deze tussentijdse telling namen 103 mensen deel.
De resultaten laten zien dat de combinatie van een maagverkleining en opiaatgebruik voor een deel van de patiënten complexer is dan vaak wordt aangenomen.
Het Onderzoek Maagverkleining en Opiaatgebruik staat nog open; deelname is nog steeds mogelijk.
Focus van het onderzoek
Het Onderzoek Maagverkleining & Opiaatgebruik was bedoeld om te onderzoeken hoe het zit met de begeleiding die mensen met een maagverkleining die opiaten op doktersrecept gebruiken ervaren.
Hoe zit het met de deskundigheid van de artsen? Wordt er door artsen rekening gehouden met de veranderde opname van medicatie na een maagverkleining? Is er voldoende aandacht voor zaken waarmee mensen het moeilijk hebben rondom het gebruik, het verslavingsaspect.
Hebben de artsen voldoende inzicht in de problematiek waar mensen mee te maken hebben.
Belangrijkste uitkomsten van dit onderzoek
-
63% ervaart weinig tot veel te weinig begeleiding bij afbouw
-
47% beoordeelt de deskundigheid van hun arts als onvoldoende of slecht
-
51% zegt dat geen rekening wordt gehouden met veranderde medicatie-opname
-
Meer dan 40% raakte lichamelijk en/of psychisch afhankelijk
Hieronder zie je per vraag hoe de deelnemers hebben geantwoord.
Tussentijdse telling antwoorden
Waaruit bestaat jouw begeleiding?
•Overleg, aandacht, aanmoediging: 49%
•De begeleiding stelt weinig voor: 17%
•De begeleiding stelt niks voor: 34%
Hoe stelt jouw arts zich op qua voorschrijven en begeleiding?
•Mijn arts geeft voldoende begeleiding: 41%
•Arts schrijft voor, maar ik moet zelf alles zelf in de gaten houden: 27%
•Arts schrijft voor, maar kijkt verder niet naar me om: 28%
•Mijn arts stelt onhaalbare doelen: 4%
Hoe beoordeel jij de deskundigheid van je behandelaar?
•Goed: 54 mensen (52%)
•Onvoldoende: 29 (28%)
•Slecht: 20 (19%)
Houdt je arts rekening met verminderde medicatieopname vanwege maagverkleining?
•Ja: 29%
•Nee: 51%
•Onvoldoende: 18%
Is tijdens het voortraject van jouw maagverkleining gesproken over het risico van verslaving?
•Ja: 28%
•Nee: 58%
•Onvoldoende: 12%
Ben je vooraf voorgelicht over verslavingsrisico van opiaatgebruik?
•Ja: 21%
•Ja, maar heb me nooit gerealiseerd wat dit inhoudt: 16%
•Nee: 48%
•Heel weinig: 16%
Is er voldoende begeleiding/toezicht op jouw opiaatgebruik?
•Ja: 37%
•Weinig: 28%
•Veel te weinig: 35%
•Ja, maar op een vervelende manier: 6%
Indien je afhankelijk bent geraakt van opiaten: heeft jouw arts bijtijds aan de bel getrokken?
•Ja: 8%
•Nee: 21%
•Mijn arts heeft het gewoon laten gebeuren: 25%
•Ik ben niet afhankelijk is: 45%
Men zegt dat je na een maagverkleining een groter risico loopt op verslaving aan opiaten. Herken jij jezelf hierin?
•Ja: 27%
•Nee: 52%
•Weet niet: 20%
Wat beschrijft het beste jouw situatie?
•Mijn lichaam kan niet zonder medicatie: 22%
•Steeds verlangen naar volgende dosering: 14%
•Allebei: 21%
•Niet van toepassing: 41%
De cijfers vertaald naar de praktijk
→ Opstelling van de arts bij opiatengebruik na maagverkleining
Een groot deel van de respondenten ervaart de begeleiding door hun arts als onvoldoende.
Velen geven aan dat de begeleiding “weinig” of zelfs “niets” voorstelt.
Slechts een kleinere groep noemt overleg, aandacht of aanmoediging als deel van de begeleiding.
Slechts 41% Van de deelnemers vindt de begeleiding voldoende.
→ Aanpassing van de behandeling na maagverkleining
Na een maagverkleining kan de opname van medicatie, waaronder opioïden, sterk veranderen.
Toch zegt slechts 29% van de respondenten dat hun arts hier rekening mee houdt.
→ Deskundigheid van de arts
Veel mensen hebben het gevoel dat hun arts onvoldoende kennis heeft over de werking/het gebruik/afbouwen van opiaten na een maagverkleining.
Sommige patiënten moesten zelf informatie aandragen of aandringen op aanpassing van de behandeling.
47% van de deelnemers beoordeelt de deskundigheid van hun arts als onvoldoende of slecht.
→ Begeleiding bij afbouwen van opiaten
Ruim 63% ervaart weinig tot veel te weinig begeleiding.
Veel patiënten kregen geen duidelijk afbouwschema. Sommigen stopten plotseling, met ernstige ontwenningsverschijnselen en soms ook complicaties als gevolg.
→ Medicatieverstrekking in de praktijk
• Wanneer een recept te laat wordt verstuurd en/of medicatie te laat geleverd wordt, kan een patiënt heel snel ontwenningsklachten krijgen.
In dit onderzoek gaf 25% van de deelnemers aan dat hun recept niet op tijd werd verzonden.
• Mensen met een maagverkleining hebben vaker last van overgeven.
7% van de respondenten gaf aan dat medicatie meerdere keren werd uitgebraakt, waardoor een tekort ontstond.
Vervanging van de verloren medicatie werd in deze situaties niet altijd gegeven.
• Ook fentanyl- en buprenorfinepleisters kunnen problemen geven. Door zweten of bij warm weer laten pleisters soms los, waardoor eerder vervangen nodig is.
In deze situaties kreeg men niet altijd een vervangend recept.
• Overige antwoorden op deze vraag:
- Andere probleemsituatie: 18%
- Nooit problemen gehad: 60%
Wat deelnemers zelf zeggen
Naast cijfers deelden deelnemers ook persoonlijke ervaringen. Hieronder een selectie uit de reacties.
“Er is nooit controle geweest, of een gesprek over mijn pijnmedicatie.”
👉 Lees meer ervaringen van deelnemers na maagverkleining en opiaatgebruik
“Artsen snappen niet dat bij ons pillen veel korter werken en dat we sneller nieuwe pijnstilling nodig hebben.”
“Na mijn maagverkleining werkte de langwerkende oxycodon geen twaalf uur, maar hooguit twee.”
“Volgens de arts in het ziekenhuis was het middel niet zo snel verslavend. Dat bleek dus anders.”
“Er wordt te weinig uitleg gegeven over de gevolgen van een maagverkleinende operatie.”
Wat laat dit onderzoek zien?
De resultaten laten zien dat een aanzienlijk deel van de deelnemers onvoldoende begeleiding ervaart bij het gebruik en afbouwen van opiaten na een maagverkleining.
Ook blijkt dat artsen lang niet altijd rekening houden met de veranderde opname en werking van medicatie na de operatie.
Een deel van de deelnemers geeft aan de voorlichting over het het risico op verslaving te beperkt was.
Signalen van afhankelijkheid worden niet altijd herkend of besproken.
Samen wijzen deze uitkomsten op een duidelijke behoefte aan meer kennis bij artsen, duidelijke richtlijnen en actievere begeleiding bij opiaatgebruik na een maagverkleining.
Wat is er nodig voor een betere zorg?
De tussentijdse resultaten wijzen op een aantal belangrijke aandachtspunten:
Meer kennis over medicatie-opname na maagverkleining
Behandelaars moeten beter op de hoogte zijn van de invloed van een maagverkleining op opname, werking en werkingsduur van opiaten.
Duidelijke richtlijnen voor voorschrijven en afbouwen
Er is behoefte aan praktische richtlijnen voor veilig gebruik en geleidelijke afbouw bij mensen met een maagverkleining.
Actieve begeleiding tijdens gebruik en afbouw
Voorschrijven alleen is niet voldoende; monitoring en tijdige bijsturing zijn belangrijk
Duidelijke voorlichting over verslavingsrisico
Het risico op afhankelijkheid moet vooraf expliciet besproken worden, inclusief signalen waarop gelet moet worden.
Wat gaan wij met deze resultaten doen?
De uitkomsten van dit onderzoek laten zien dat er bij patiënten behoefte is aan meer deskundigheid van de arts en betere begeleiding.
Wij willen deze resultaten gebruiken om het onderwerp beter onder de aandacht te brengen bij zorgprofessionals en relevante organisaties.
Daarnaast willen wij de inzichten uit dit onderzoek gebruiken om aanbevelingen te formuleren voor veilig gebruik en verantwoorde afbouw van opiaten na een maagverkleining.
Het onderzoek blijft voorlopig open. Nieuwe ervaringen blijven welkom.
Meer over maagverkleining en opiaten
• Basispagina voor patiënten
Wat een maagverkleining kan betekenen voor het gebruik, de werking en het afbouwen van opiaten vind je op
👉 Maagverkleining en Opiaten
• Onderzoek: Maagverkleining en Opiaatgebruik
De enquête waarin we ervaringen verzamelen van mensen die opiaten gebruiken na een maagverkleining, over hoe hun begeleiding eruit ziet.
👉 Deelnemen aan het onderzoek
• Nieuwe poll: werking van opiaten na een maagverkleining
Hoe lang werken opiaten na een maagverkleining? En maakt de toedieningsvorm verschil?
