.png){kind=small}
Ervaringsdeskundigen helpen je verder
260 mensen aan het woord
260 mensen aan het woord
Afbouwzorg Nederland: tussen wal en schip
Waarom loopt afbouwen zo vaak mis?
Ruim 400 mensen spreken zich uit
Sinds 2021 biedt Opiaten Afbouwen steun, informatie en een luisterend oor aan mensen die vastlopen bij het afbouwen van opiaten. In die tijd hebben honderden mensen hun ervaringen met ons gedeeld.
Wat opvalt: steeds dezelfde problemen, dezelfde vragen, dezelfde vastlopende trajecten.
Daarom zijn wij in 2023 gestart met het Onderzoek Afbouwzorg Nederland. Met als doel om deze ervaringen niet alleen te verzamelen, maar om te zetten in cijfers, patronen en concrete inzichten.
Wat laten de resultaten zien?
Na het Onderzoek Afbouwzorg hebben wij meerdere onderzoeken en polls uitgevoerd, ieder met een eigen insteek, maar steeds met dezelfde kernvragen:
• Welke problemen kwam je tegen tijdens het afbouwen?
• Wat had voor jou het afbouwen draaglijker kunnen maken?
Inmiddels hebben wij input verzameld van ruim 400 respondenten. De volgende stap was om de resultaten van deze onderzoeken naast elkaar te leggen en te kijken wat daaruit naar voren komt.
Een veelkoppig probleem
Wat we nu zien is een scherp en gedetailleerd beeld van wat mensen ervaren bij het afbouwen van opiaten op doktersrecept — en wat er misgaat.
We zien een veelkoppig probleem, waarbij het ene probleem overloopt in het andere.
Het gaat hier niet om één momentopname. Het gaat om terugkerende signalen over meerdere jaren en honderden respondenten.
Dit overzicht laat zien waar mensen in de praktijk tegenaan lopen en waar ruimte ligt voor verbetering.
Dit zijn geen losse signalen. Dit zijn terugkerende patronen
die laten zien dat een grote groep mensen vastloopt binnen de huidige afbouwzorg.
“Ik ben nu al voor de vierde keer aan het afbouwen...”
(respondent)
Actiepunten
Dit onderzoek vormt de komende jaren het uitgangspunt voor het beleid van Opiaten Afbouwen.
👉 Deze inzichten gaan wij actief onder de aandacht brengen bij zorgverleners, beleidsmakers en betrokken organisaties.
👉 We gaan deze cijfers blijven uitbreiden, verdiepen en onderbouwen.
👉 En we gaan ons inzetten om deze signalen om te zetten in concrete verbeteringen in de praktijk.
Dit document is geen eindpunt.
Het is het begin van een beweging waarin de stem van patiënten structureel mee gaat tellen.
Wie zijn de mensen achter de cijfers?
Onze onderzoeken zijn gericht op mensen die bezig zijn met het afbouwen van opiaten op doktersrecept, of het afbouwtraject al hebben afgerond.
De onderzoeken worden aangeboden via onze openbare en besloten Facebookgroepen en andere online platforms waar gezondheid en medicijngebruik een thema zijn.
De vragen gaan onder meer over hoe mensen het afbouwen ervaren, de duur van het gebruik, hoe lang men al bezig is met afbouwen en door wie men begeleid wordt.
Zohebben wij in de loop der jaren een duidelijk beeld gekregen van wie onze respondenten zijn, en wat zij meemaken.
Hoe ziet deze groep eruit?
Het gaat vaak om mensen met een chronische aandoening die soms jarenlang opiaten gebruiken.
De groep is divers in persoonlijke situatie en beleving, maar laat tegelijk een opvallend consistent beeld zien.
Veel mensen ervaren grote moeite met afbouwen en lopen op een bepaald moment vast. Deze situaties gaan vaak gepaard met twijfel, angst en niet goed weten hoe verder.
Voor sommigen betekent dit dat het afbouwtraject stilvalt of voor langere tijd wordt onderbroken.
De groep bestaat grotendeels uit vrouwen, vaak in de leeftijd tussen de 40 en 60 jaar.
Onderzoek is dringend nodig
Grootschalig, patiëntgericht onderzoek naar hoe mensen de afbouwzorg beleven is tot nu toe beperkt. Daardoor is nog onvoldoende duidelijk om hoeveel mensen het precies gaat.
Tegelijkertijd wijzen de ervaringen uit onze onderzoeken en de signalen uit de praktijk erop dat het om een grote groep gaat. Veel mensen die langdurig opiaten gebruiken, ontwikkelen een lichamelijke afhankelijkheid en lopen bij het afbouwen tegen aanzienlijke problemen aan.
👉 Daar komt bij dat het aantal mensen dat opiaten voorgeschreven krijgt nog altijd toeneemt.
👉 Van deze groep blijft een aanzienlijk deel de medicatie langer dan drie maanden gebruiken.
👉 Bij aanhoudend gebruik kan dit oplopen tot ongeveer 1 op de 3.
Dit onderstreept de noodzaak van verder, breder onderzoek en meer aandacht voor de ervaringen van patiënten zelf.
“Iedereen ziet het gebeuren, maar niemand trekt aan de noodrem.”
(respondent)
Visie op afbouwzorg en samenwerking
Wij zijn ons er zeer van bewust dat afbouwzorg complex is en dat zorgverleners daarin dagelijks moeilijke afwegingen maken die voor de patiënt niet altijd te begrijpen zijn.
Tegelijkertijd laten de ervaringen van patiënten zien dat de geboden afbouwzorg op belangrijke punten niet goed aansluit.
De ervaringen waarop dit document is gebaseerd zijn bovendien allesbehalve nieuw: al decennia worstelen mensen met de gevolgen van opiaatgebruik en afbouwen.
Dat vraagt om een fundamenteel andere aanpak, waarbij patiënten een grotere en structurele rol krijgen.
Alleen zo maken we de afbouwzorg toekomstbestendig.
Samen werken aan betere afbouwzorg
Het Onderzoek Afbouwzorg Nederland kan nog steeds ingevuld worden; er komen nog steeds aanmeldingen binnen.
Met onze onderzoeken brengen wij ervaringen, knelpunten en inzichten samen en maken wij deze toegankelijk voor zorgverleners, beleidsmakers en andere betrokken partijen.
👉 Wil je weten wat de resultaten van het onderzoek concreet laten zien?
Bekijk de belangrijkste cijfers en conclusies →
👉 Herken jij jezelf in deze ervaringen?
En wil je bijdragen aan een betere Afbouwzorg?
👉 Vul het Onderzoek Afbouwzorg in.
Meer over dit onderzoek
👉 Meer weten over hoe dit onderzoek is opgebouwd?het Onderzoek Afbouwzorg is opgebouwd uit drie rondes, verspreid over meerdere jaren en honderden respondenten. bekijk onze onderzoekcijfers ra