top of page

Pleidooi voor Patiëntgerichte Afbouwzorg

Begeleiding

Goede begeleiding vraagt voldoende kennis, tijd en ruimte om maatwerk mogelijk te maken. Ontbreekt dit, dan heeft het afbouwtraject geen stevige basis.

Goede begeleiding betekent: ondersteuning, bijsturen wanneer het afbouwen verkeerd gaat, dat er iemand is op wie je kunt terugvallen.

In de praktijk ontbreekt die begeleiding echter regelmatig.

“Mijn huisarts vond het vreemd dat ik begeleiding wilde. Ze heeft me twee keer gebeld en daarna is ze het vergeten.”

“Mijn huisarts was gepikeerd toen ik om begeleiding vroeg. Ik moest het allemaal zelf uitzoeken — ik kreeg geen steun, niks."

Iets beter pillen6_edited_edited_edited.

Wanneer begeleiding niet aansluit op wat je nodig hebt

Goede begeleiding betekent: iemand die meedenkt, bijstuurt en bereikbaar is tijdens het afbouwen.

Voor veel mensen schiet die begeleiding tekort — of ontbreekt ze volledig. 

De arts als vraagbaak verandert in iemand die de recepten uitschrijft - terwijl de patiënt die begeleiding dringend nodig heeft.
 

👉 57% van de deelnemers geeft aan dat de begeleiding onvoldoende is.

Wat ontbreekt er


• Er wordt weinig actief ingegrepen bij klachten.

• De contactmomenten bieden te weinig ondersteuning.

• Inschattingsfouten maken het afbouwen nodeloos zwaar.

• Gebrek aan kennis en inzicht bij artsen.

De gevolgen van tekortschietende begeleiding

Mensen hebben het gevoel er alleen voor te staan. Een onbekend aantal komt tot de conclusie dat dat ze niet kunnen afbouwen.

 

Mensen verliezen het vertrouwen in de arts, krijgen het gevoel er alleen voor te staan. 

De ontwenningsverschijnselen zijn te zwaar, de toekomst te onzeker. 

Sommigen gaan zonder begeleiding verder, anderen blijven doorworstelen.
Sommige mensen waren al aan hun 3e of 4e poging bezig.


Gelukkig geldt dit niet voor iedereen iemand..Maar nogmaals: er zijn geen cijfers. Dus voor hoeveel mensen dit "gelukkig" niet geldt, is onbekend.

Patiënten in de problemen: aantal onbekend

Gevolg



Een telling zou kunnen betekenen dat er plotseling een hele groep mensen in beeld komt die dringend behoefte hebben aan betere zorg.

Dat zou een grote kostenpost kunnen zijn voor de zorguitgaven; misschien is dat een van de redenen waarom je niet naar gekeken wordt.

Wij vinden het belangrijk dat mensen die vastlopen gehoord worden gezien worden en dat er aandacht komt voor wat zij nodig hebben.


Net zoals andere patiënten  hebben deze mensen recht op zorg. 

Op de lange termijn zou het kostbaarder kunnen zijn om niet te kijken, dan nu beginnen dit probleem te onderzoeken en er een oplossing voor te vinden.

De Amerikaanse toestanden, uit de hand gelopen Problemenwaarvoor de overheid zo bang is, beginnen met een probleem dat je plotseling over de voeten loopt.

Wat betekent tekortschietende begeleiding in de praktijk?


Het betekent in ieder geval dat de patiënt in de praktijk heel veel problemen zelf moet oplossen -  of dat er gewoon geen oplossing voorkomt.

Een goede begeleider weet bijtijds in te schatten wat er moet gebeuren om het afbouwtraject soepel te laten verlopen en tegelijkertijd te zorgen dat de patiënt gemotiveerd en fit genoeg blijft om dit te doen.

De begeleider weet alles wat de patiënt niet weet, lost alles op wat de patiënt niet kan oplossen.

En stel je nu eens voor, dat je een begeleider hebt die Geen inspraak toelaat in het afbouwtraject. Dan kun je eigenlijk helemaal niks doenBehalve afwachten wat jouw begeleider beslist.

​​

👉 Lees meer over Begeleiding in de praktijk en wat de gevolgen zijn wanneer die tekortschiet 

Wat goede begeleiding eigenlijk betekent

Goede begeleiding is meer dan een afbouwschema

Samenoverleggen over het afbouwtraject is enorm belangrijk. Shared decisionmaking komt niet voor niets terug in alle boeken en geschriften over het afbouwen van medicijnen.

Onderzoek wijst uit dat afbouwtrajecten meer kans hebben om te slagen, naarmate er meer overleg is tussen arts en patiënt, en een gedeelde besluitvorming.
 


Bedenk dat mensen thuis over het algemeen niemand hebben die echt kan begrijpen wat het afbouwen inhoudt.

Sommigen krijgen steun van het thuisfront, anderen krijgen kritiek en niet-begrijpende opmerkingen zoals: je kunt toch gewoon stoppen?)

Vooral naarmate het afbouwtraject langer duurt. En het misschien niet helemaal soepel loopt, krijgen de mensen in de omgeving soms een beetje genoeg van de voortdurende problemen.




Naast inspraak heeft iemand die opiaten afbouwt ook steun nodig. Iemand dieEn Een stapje verder kan helpen, op de manier die hij of zij op dat moment nodig heeft.

Het kan helpen om uit te leggen wat er gebeurt in het lichaam.

En te erkennen dat het beslist niet makkelijk is, wat de patiënt Aan het doen is.

 


Wat de patiënt nodig heeft is nodig dat er iemand is die met hem of haar meedenkt.
Is het misschien nodig om het afbouwschema aan te passen? Of misschien juist eventjes niet?

Wat kan  de patiënt helpen om zich wat beter te voelen? Wat is op dit moment slim om te doen en wat niet? Hoe zit het met de psychische kant van het verhaal?

 

Een goede begeleider is tegelijkertijd een medisch deskundige, een coach, en iemand die de patiënt steeds opnieuw geruststelt en troost wanneer dat nodig is.

Heel veel mensen in het onderzoek geven aan dat de psychische begeleiding tekortschiet. Het is duidelijk dat dit als een groot gemis wordt ervaren.

En dan is er de pijn. Terugkerende pijn, Nieuwe pijn, pijn door het afbouwen, voortdurende pijn is de grootste vijand van Iedereen die afbouwt.

Het is de taak van de begeleider om voortdurend jde vinger aan de pols te houden en te zorgen dat er. op het gebied van afbouwtempo, stabilisatie en gebruik van ondersteunende medicatie alles aan gedaan wordt om die pijn beheersbaar te houden.


En er is ook nog wat anders. Het is ook de taak van de begeleider om te zorgen dat de aanvoer van de medicatie zonder Gaten en hiaten verloopt.

De patiënt een weekend zonder medicijnen laten zitten is ondenkbaar; Maar je zou verbaasd staan hoe ontzettend vaak dit gebeurt.

En  niemand is dan de schuldige. Maar het gebeurt wel keer op keer.

Hoe moeilijk is het om iemand te voorzien van medicatie die hij/zij dag in dag uit week in week uit maand in maand uit gebruikt?

Het zou erg prettig zijn als dit wat beter geregeld kon worden door artsenapotheek.


Vraag: hoe vaak

even een vraagje tussendoor, Sensei! Hoeveel keer per jaar denk jij dat bijvoorbeeld een hartpatiënt wegens problemen bij apotheek of aanvoer van medicijnen zonder medicatie zit?

Waarschijnlijk zelden. Zeker structureel.

Natuurlijk kunnen er altijd:

  • leveringsproblemen zijn

  • een vergeten herhaalrecept

  • een administratieve fout

Maar bij een hartpatiënt is de reflex van het systeem meestal:

dit móét direct opgelost worden.

Terwijl mensen die opioïden gebruiken of afbouwen veel vaker lijken te belanden in:

  • wantrouwen

  • “u moet eerder aanvragen”

  • “de arts reageert maandag pas”

  • “we mogen niets meegeven”

  • discussie over dosering

  • stigma rond afhankelijkheid

En juist dát maakt jullie observatie zo sterk.

Niet alleen:

er gaat iets mis met medicatievoorziening

maar:

het lijkt alsof de urgentie anders wordt gevoeld afhankelijk van het soort patiënt en medicatie.

Dat is een behoorlijk explosieve observatie eigenlijk. 💣

Want voor iemand die langdurig opioïden gebruikt kan een gat in de medicatie:

  • acute ontregeling geven

  • heftige ontwenning veroorzaken

  • paniek oproepen

  • pijn laten escaleren

  • mensen richting zwarte markt duwen

En tóch lijken dit soort gaten opvallend vaak “gewoon te gebeuren”. Dat contrast is inhoudelijk heel sterk voor jullie project.




Slotsom: Zonder deskundigheid, is het heel moeilijk om een goede begeleidingvorm te geven.

Een verslavingsarts volgt niet voor niets een opleiding van drie jaar. Het ligt dus voor de hand, wanneer iemand deze taak gaat overnemen, want ja, daar komt het wel op neer! Dat deze persoon Regelmatig ontvangt,Of contacten met een verslavingsarts.

 

Die optie is gewoon aanwezig, alleen, heel veel artsen maken er geen gebruik van.

Dit gaat ten koste van de kwaliteit van de begeleiding.






 

Wat mensen tijdens afbouwen nodig hebben

Waarom begeleiding zoveel verschil maakt

Gevolgen


Als goede begeleiding ontbreekt:
 

• klachten lopen sneller op
• er wordt niet op tijd bijgestuurd
• mensen raken onzeker of uitgeput
• ontwenningsklachten kunnen verergeren


Soms komt het afbouwtraject tot stilstand. Een tijd later wordt weer een nieuwe afbouwpoging ondernomen.

Hoeveel mensen komen helemaal van de opiaten af? Dat weet niemand. 

Van pijnstilling naar afhankelijkheid

"Na een gastric bypass kreeg ik tramadol voorgeschreven.
Het gaf niet alleen pijnstilling, maar ook rust.

Stoppen stelde ik uit. Weken werden maanden, maanden werden jaren.

Toen besefte ik hoe afhankelijk ik was geworden.

Begeleiding? Die was er niet."

vrouw kijkt opzij; ze is teleurgesteld over het gebrek aan steun bij het afbouwen.

Wat mensen vertellen

"Na 17 jaar fentanyl en oxycodon zette mijn nieuwe huisarts alles in één keer stop.            Zonder hulp. Zonder begeleiding."

vrouw staat achter een gordijn; ze ontving geen begeleiding bij het afbouwen van opiaten

"Het afbouwen ging te snel. Ik heb maanden moeten vechten voor hulp.
Uiteindelijk eindigde het in een crisisopname.”

Geen hulp, wel problemen

"Ik heb constant problemen met mijn fentanylpleisters. Het probleem is de lijmlaag, die lost gewoon op, en dan valt de pleister eraf. 

Maar mijn huisarts weigert om extra voor te schrijven. 

 

Hij weet dat ik hier niks aan kan doen.
Maar hij denkt niet mee.

 

Het is jouw probleem, zegt hij."​
 

amein-shareef77-8x7SI7x0qkQ-unsplash_edi

Meer uit het Overkoepelend onderzoek Afbouwzorg
 

👉 Ontwenningsverschijnselen 
👉 Gebrek aan deskundigheid

gebrek aan begeleiding

oftewel: zoek zelf maar uit hoe je dit gaat doen.

Mijn huisarts heeft mijn dosis fentanyl smelttabletten verlaagd van 800 naar 600 microgram. Gisteren mocht ik een grote hoeveelheid pillen ophalen bij de apotheek: het is de bedoeling dat ik mijn gebruik zelfstandig ga afbouwen. Maar ik kan dat niet."

 “Ik kreeg NUL begeleiding, geen begeleiding,
             begeleiding van "niemand".

En op de lange termijn?

Je ziet het in de resultateng van onze Poll Afbouwzorg 

Poll 

De ervaringen op deze pagina staan niet op zichzelf.

De poll Houding Zorgverlener geeft 37% aan zich niet respectvol behandeld te voelen tijdens het afbouwen van opiaten op doktersrecept.

Opvallend detail: deze poll is uitsluitend door vrouwen ingevuld.

In totaal beantwoordden zij 13 vragen; de antwoorden geven bij elkaar een indringend beeld van wat een negatieve houding van de arts teweeg kan brengen bij de patiënt. 

👉 Bekijk de uitslag van de Poll Houding Zorgverlener

Zou zo patiëntgerichte afbouwzorg eruit kunnen zien

  • Meer deskundigheid over opiatenafbouw

  • Ruimte voor maatwerk

  • Betere begeleiding

  • Erkenning van ernstige ontwenningsverschijnselen

  • Minder stigma en druk

  • Meer patiëntgericht onderzoek

  • Dus de lezer blijft begrijpen:
    dit is geen losse klacht, maar onderdeel van een groter pleidooi.

     

👉 Terug naar het overzicht
👉 Lees verder binnen het onderzoek

bottom of page