top of page
GettyImages-511326104_edited.jpg
witte riethalmen, blauwe lucht
Wat is oxy
Gewenning afhankelijkheid

Wat is oxycodon
 

Oxycodon is een sterkwerkend opiaat: het heeft dezelfde werking als heroïne en is minstens even verslavend. Dit risico ontstaat al binnen twee tot vier weken. 

 

Oxycodon blokkeert de pijnsignalen in de hersenen; de pijn is er nog wel, maar je voelt het niet meer. Oxycodon heeft geen genezende werking.

Oxycodon wordt voorgeschreven bij extreme pijn, bijvoorbeeld na een operatie of na een ongeval, en als pijnstiller bij kanker.

Oxycodon wordt ook voorgeschreven bij chronische pijn. Maar daarvoor helpt oxycodon niet,  zeker niet op de lange termijn. Artsen weten dat; toch wordt het nog steeds veel voorgeschreven.

Momenteel worden huisartsen gestimuleerd om het zo min mogelijk voor te schrijven en bestaande gebruikers 'aan te moedigen' om te stoppen. Soms worden herhaalrecepten abrupt stopgezet.
Zie: Begeleiding: Wat als het mis gaat

Gewenning, afhankelijkheid
 

  • Lichamelijke gewenning

Hoe langer je oxycodon gebruik en hoe hoger de dosering, hoe meer je lichaam aan het middel gewend raakt. Je hebt steeds meer oxycodon nodig om de pijn te onderdrukken en je goed te voelen.

 

Oxycodon is eigenlijk alleen geschikt en effectief bij kortdurend gebruik. Toch zijn er veel mensen die het langdurig gebruiken, met alle nadelen van dien.
 

Toch blijven veel artsen het voorschrijven en veel patiënten blijven erom vragen. Patiënten doen dit omdat men bang is om weer pijn te krijgen. Men is er vaak van overtuigd dat er geen alternatief is voor oxycodon en dat doorgaan met oxycodon de enige optie is.

 

  • Geestelijke afhankelijkheid

Het innemen van oxycodon kan iets worden waar je naar uitkijkt. Oxycodon ontspant het lichaam en geeft een rustig gevoel. Zo kan verslaving er ongemerkt insluipen. 
 

Sommige mensen hebben meer kans op verslaving dan anderen. Mensen die in het verleden al eens verslaafd zijn geweest, problemen hebben (gehad) met alcohol of drugs lopen een groter risico. Dat geldt ook voor mensen met psychiatrische of maatschappelijk onstabiele achtergrond.

Toch loopt in principe iedereen die oxycodon gebruikt het gevaar om geestelijk afhankelijk te worden. 

Reden om stoppen
Redenen om te stoppen
  • Wanneer je oxycodon maanden of jaren gebruikt, neemt de werking af. Je hebt steeds meer nodig - maar het heeft steeds minder effect.

  • Oxycodon maakt op den duur het lichaam gevoeliger voor pijn en kan zelfs meer pijn veroorzaken. Dit heet sensitisatie.

  • Bestaande gezondheidsklachten (o.a. ademhalingsproblemen, darmproblemen, epilepsie of lever- of nierfunctiestoornissen) kunnen in combinatie met oxycodon verergeren.

  • Gelijktijdig gebruik van oxycodon met alcohol, slaap- en kalmeringsmiddelen, antidepressiva of antipsychotica kan de onderdrukkende werking versterken, bijvoorbeeld op de ademhaling. Dit kan leiden tot zeer gevaarlijke situaties.

  • In het verkeer kan het gebruik van oxycodon gevaarlijk zijn; denk aan de versuffende werking die kan ontstaan, vooral wanneer je wisselende doseringen gebruikt.

  • Het gevaar van een overdosis is reëel. Jaarlijks sterven in Nederland tientallen mensen aan een overdosis oxycodon.

grashalmen, blauwe lucht, bergen
De juiste begeleiding

Afbouwen: de juiste begeleiding

Officieel is je huisarts verantwoordelijk om jou te begeleiden tijdens het afbouwen van oxycodon. Je kunt ook afbouwen via apotheker en via de verslavingszorg (met of zonder een opname). Ook begeleiding via de pijnpoli is een mogelijkheid.
 

Een juiste begeleiding is ontzettend belangrijk: begeleiding kan jouw afbouwtraject maken of breken.

Afbouwen via HA
Afbouw via Verslavingszorg

• Afbouwen via de huisarts, apotheker


De meeste mensen bouwen oxycodon af onder begeleiding van de huisarts. Het is heel belangrijk om te weten wat je mag verwachten van deze begeleiding. Begeleiding is meer dan een receptje voorschrijven!

GA NAAR: Begeleiding: wat mag je verwachten

 

Helaas ontvangt Belangenorganisatie Opiaten Afbouwen regelmatig vragen van mensen die problemen ervaren met de begeleiding via de huisarts. 

GA NAAR: Begeleiding: Wat als het mis gaat  voor een overzicht van vragen en mogelijke oplossingen.

 

 

• Afbouwen via de verslavingszorg
 

Voordat je een instelling voor verslavingszorg kiest, zijn er een aantal dingen die je moet uitzoeken. Niet alle instellingen zijn gespecialiseerd in het behandelen van mensen met een medicijnverslaving en bijkomende pijnproblemen.
 

De pagina Afbouwen via de Verslavingszorg: wat moet je weten, wat kun je verwachten wordt binnenkort toegevoegd.

 

• Afbouwen via de pijnpoli
 

Sommige mensen bouwen af via de pijnpoli. Maar niet alle pijnpoli's hebben verstand van het afbouwen van opiaten. 

De pagina
Afbouwen via de Pijnpoli: wat moet je weten wat kun je verwachten wordt binnenkort toegevoegd.

Afbouw via Pijnpoli
Afbouwtempo

Afbouwtempo
 

Afbouwen hoeft niet per se te betekenen dat je weken lang doodziek bent. Langzamer afbouwen geeft minder ontwenningsverschijnselen.

 

Langzaam afbouwen
• Een langzamer tempo geeft je lichaam de tijd om te wennen aan de nieuwe situatie en tot rust te komen. Het helpt je lichaam de ontwenningsverschijnselen te verwerken en weer zelfstandig met pijn om te leren gaan zonder de hulp van oxycodon. Dat kost tijd.

 

• Rustig afbouwen is het minst belastend voor je lichaam en daarom verstandig. Ben je op leeftijd of heb je een kwetsbare gezondheid of een gevoelig lichaam, bouw dan extra voorzichtig af en las ruime pauzes in tussen de stappen omlaag. 

• Langzaam afbouwen betekent niet dat je tijdens het afbouwen geen ontwenningsverschijnselen voelt. Het is normaal dat je na iedere dosisverlaging grieperig, ziek voelt. Als het goed is, is dit na twee à drie dagen voorbij. Is dat niet het geval, dan gaat het afbouwen te snel.

 

Snel afbouwen
Snel afbouwen is een keuze. Soms vanuit jezelf; soms vanuit je arts.

Als je snel gaat afbouwen zorg dan dat je daar zelf ook achter staat.
Sta je daar niet achter, zeg dat dan duidelijk tegen je arts en geef aan dat je niet zo snel wilt gaan. In principe behoort je arts hiervoor open te staan. Er is geen enkele reden te bedenken waarom iemand (jij) zo snel mogelijk zou moeten afbouwen. Je hebt het middel langdurig, misschien wel jaren gebruikt. En daarvoor heeft jouw arts ook recepten uitgeschreven! Op het moment dat je gaat afbouwen, heb je recht op inspraak in de manier waarop.

 

Cold turkey

Het is absoluut af te raden om in één keer cold turkey te stoppen met je medicatie. Dat geldt zeker als je een kwetsbaar lichaam hebt. Zit je op een hoge dosis, dan kan dit zelfs dodelijk zijn!

Mensen die cold turkey stoppen zitten meestal op een wat lagere dosis. Daarmee willen we nog niet zeggen dat het dan veilig is. Sowieso ben je 3-5 dagen verschrikkelijk ziek: overgeven, heel je lichaam doet pijn, kruipen over de vloer van ellende, hallucinaties, nachtmerries, zelfmoordgedachten. Je kunt niet slapen. Je kunt niet eten want je houdt niets binnen. Je bent zo ziek als een hond.

Denk niet dat je na de cold turkey van alle ellende af bent. Je bent dan wel van de medicatie af, maar je voelt je absoluut niet goed. Afhankelijk van de klap die je lichaam heeft gekregen van de cold turkey kan het heel lang (weken) duren voordat je hersteld ben.

Hoe ga je afbouwen

Hoe ga je afbouwen

Oxycodon kan op verschillende manieren worden afgebouwd. Iedere manier heeft bepaalde voordelen en nadelen.

•  De meeste mensen bouwen af met oxycodon zelf.
ZIE HIERONDER: Afbouwen met oxycodon

•  Je kunt ook overstappen naar buprenorfine en daarmee afbouwen
Met buprenorfine kun je gemakkelijker en met minder ontwenningsverschijnselen afbouwen dan met oxycodon. 
GA NAAR: Afbouwen met buprenorfine
 

•  Met taperingstrips kun je langzaam en veilig, in je eigen tempo afbouwen. Over het afbouwtempo kun je advies krijgen van de apotheker die de taperingstrips levert. Het nadeel is dat de meeste zorgverzekeraars taperingstrips niet vergoeden (behalve DSW).

GA NAAR:  Afbouwen met taperingstrips

Ervaringsverhaal: Hakken en prakken werd taperen
 

gras, zwart wit
Afbouwen met oxycodon

Afbouwen met oxycodon
 

• Wanneer je een combinatie gebruikt van kortwerkende en langwerkende oxycodon, moet eerst alles worden overgezet naar langwerkende oxycodon. Wil je toch kortwerkende oxycodon blijven gebruiken, bijvoorbeeld omdat je last hebt van pijnaanvalllen, dan mag dat maximaal 1-2 keer per dag 5 mg zijn.

De oxycodon moet zodanig over de dag worden verspreid dat er geen momenten van ontwenning ontstaan.

 

Voordelen langwerkende oxycodon bij afbouwen
• Je hebt de hele dag een gelijkmatige hoeveelheid oxycodon in je bloed. Dit geeft je lichaam rust.
• Het aantal innamemomenten wordt verminderd. Er is minder noodzaak om voortdurend bezig te zijn met je medicatie. Dit geeft de geest rust.

LET OP: als je een maagverkleining hebt gehad, kun je geen langwerkende oxycodon gebruiken, want dat wordt niet goed opgenomen. In dit geval is overstappen naar buprenorfine (pleisters) de beste oplossing.




 

Afbouwschema
 

Een afbouwschema maak je nooit in één keer voor het gehele afbouwtraject. Je begint met het opstellen van een globaal schema, in overleg tussen jou en je arts. Gedurende het afbouwen wordt steeds opnieuw bekeken hoe het gaat; zonodig wordt het schema bijgesteld.
 

• Gemiddeld wordt voor het afbouwen een dosisverlaging aangeraden van tussen de 5% en 20% van de op dat moment gebruikte dagdosis oxycodon.

Dit lijkt een vrij algemeen advies, maar dat komt omdat afbouwen voor iedereen anders is. Een afbouwschema dat voor de één goed is hoeft niet ook voor de ander goed te zijn. Afbouwen is ECHT maatwerk. Vandaar dat een goede begeleiding zo belangrijk is: je arts moet inzicht en ervaring hebben. 
 

• Wanneer je bent begonnen met afbouwen merk je vanzelf of het gekozen tempo en de mate van dosisverlaging goed gekozen zijn. Is dat niet het geval, dan moet het schema worden aangepast! Jij en je arts blijven steeds zoeken naar de ideale balans tussen de dosering verlagen en de situatie draaglijk houden voor jou. Jij moet daarin een belangrijke stem hebben: jij bent immers degene die het moet doen!

• Het afbouwen moet sowieso rustig beginnen. Mocht je al direct hevige ontwenningsverschijnselen ervaren, dan betekent dat dat je te snel gaat. Vraag je arts om het tempo bij te stellen, en zeker niet te snel weer naar beneden te gaan, anders word je alleen nog maar zieker.

 

• Tussen de dosisverlagingen kunnen 1 tot 4 weken zitten. Ook hier is het een kwestie voorzichtig beginnen en steeds opnieuw beoordelen hoe het gaat.

• Afbouwen is geen race; het belangrijkste is om steeds te proberen de ontwenningsverschijnselen zo draaglijk mogelijk te houden.

Afbouwschema
Ontwenningsverschijnselen

Ontwenningsverschijnselen

Iedere keer als je met je dosering omlaag gaat, zul je dat voelen. Dat is niet prettig. Maar als het goed is, trekken de ontwenningsverschijnselen na een dag of 2, 3 weer weg.

 

Als de ontwenningsverschijnselen voor jou niet te verdragen zijn, dan is de kans groot dat de hoeveelheid waarmee je bent geminderd te groot is geweest. Het kan ook zijn dat de afbouwstap te snel is gevolgd op de vorige. Het kan natuurlijk ook een combinatie zijn.

 

Ontwenningsverschijnselen zijn extremer naarmate je een grotere afbouwstap maakt. Je kunt last krijgen van onrust, trillen, diarree, hartkloppingen, loopneus, niezen, rillerigheid, koorts, zweten, branderige huid, spierkrampen, hoesten, verlies van eetlust, misselijkheid en maagkrampen.

Ook sombere, depressieve gevoelens komen vaak voor. Een heel groot probleem voor de meeste mensen is slapeloosheid.

 

Veel mensen krijgen gedurende het afbouwen griep, keelontsteking, bijholteontsteking en/ of oorontsteking. Soms meerdere keren achter elkaar.

Wat kun je doen
Soms zijn de ontwenningsverschijnselen gewoon te heftig. Wat kun je doen?
 

  • Je kunt je arts vragen om medicatie om de ontwenningsverschijnselen te verminderen. 
    LET OP: Medicatie mag nooit een lapmiddel zijn voor het feit dat je eigenlijk te snel afbouwt!
     

  • Of: je zet door, maar je spreekt af met je arts dat de volgende keer de stap omlaag kleiner moet zijn, of minder snel op de vorige volgen.

  • Of: als het echt duidelijk is dat de stap omlaag veel te groot is geweest, kun je een klein stapje terug gaan  (naar de vorige dosering of naar iets tussen de beide doseringen in).

     

  • Sowieso kun je een afbouwpauze inlassen. Zo’n pauze kan twee weken duren of zelfs langer; dit heet stabiliseren.
     

  • Voordat je verder gaat met afbouwen moet je je minstens een week (liefst twee weken) weer redelijk goed voelen. Ga je te snel verder met afbouwen, dan word je opnieuw ziek.
     

  • Nogmaals: er is geen enkele reden om je te haasten. Hoe meer haast, hoe groter de kans op problemen!

Wat kun je doen
zonlicht
Stoorzenders tijdens afbouwen

Stoorzenders tijdens het afbouwen

Uit verhalen van ervaringsdeskundigen blijkt dat bepaalde factoren regelmatig tot (grote) problemen leiden bij het afbouwen. Het zijn zaken waardoor mensen afhaken, stoppen met afbouwen, hun motivatie verliezen.

Heel erg zonde, want als het afbouwen mislukt kost het veel moeite om moed te verzamelen om de draad weer op te pakken. Stuk voor stuk zijn het dingen die je van tevoren kunt zien aankomen, en iets aan zou kunnen doen.
 

Bekijk hier de Top 6 van belangrijkste stoorzenders tijdens het afbouwen en wat je eraan kunt doen.

Laatst stukjeafbouwen

De laatste loodjes
 

Het laatste beetje oxycodon afbouwen is het moeilijkst. Het venijn zit in de staart, zeggen ervaringsdeskundigen. Voor je lichaam is dit een hele zware periode.

Het afbouwen van oxycodon is een enorme aanslag op je energiereserves. Ook geestelijk is het zwaar; mensen worden vaak verdrietig, depressief. Dat heeft deels met uitputting te maken, deels ook met het ‘afscheid nemen’, wegvallen van het dempende effect van de opiaten waar je aan gewend bent geraakt. 

Bijkomend probleem is dat er voor het laatste stukje afbouwen geen medicatie voorhanden is in lage doseringen. Er zijn verschillende mogelijkheden om dit op te lossen.
 

Wat kun je doen
 

  • Overstappen op oxycodon druppels

De informatie over Oxycodon afbouwen met Druppels  wordt binnenkort aangevuld.

  • Overstappen op oxycodon taperingstrips

Overstappen op taperingstrips voor langwerkende oxycodon www.taperingstrip.nl

Wat kun jedoen
grasspprieten, lucht, druppels water
Steun, (h)erkenning, lotgenoten
  • Facebook

Steun, herkenning, erkenning

De besloten Facebookgroep Opiaten Afbouwen  is een veilige plek waar je andere kunt ontmoeten die, net als jij, bezig zijn met afbouwen. In een warme, vriendelijke sfeer wordt informatie uitgewisseld en ervaringen gedeeld.
 

Naar de Facebookgroep

Ervaringen afbouwen oxycodon

ERvaringe afbouwen tramadol
Links naar alle bronnen
Vrouw met vergrootglas


 

  • Wat is er nieuw op de site

  • Acties Belangenvereniging Opiaten Afbouwen

  • Voorjaarsprogramma webinars

  • En meer!

bottom of page