Veranderen opiaten je persoonlijkheid?

"Heb jij wel eens het gevoel dat je veranderd bent door het gebruik van oxycodon, tramadol, fentanyl of een ander opiaat? Dat je jezelf niet meer bent..?"

Deze vragen legden wij voor aan de leden van onze besloten groep. Hieronder lees je een aantal van reacties. De namen zijn fictief, de verhalen zijn echt. Conclusie: Opiaten veranderen bij veel mensen in bepaalde mate de persoonlijkheid, soms tijdelijk, soms langdurig.

Hoe hoger de dosering…

Fenna en Romy vertellen ongeveer hetzelfde verhaal. Voor beiden is het afhankelijk van de dosering. “Ik gebruik al heel lang opiaten. Zit ik door acute situaties op hogere doseringen, dan heeft dit inderdaad invloed op mijn geest en mijn energie. Zit ik op mijn vaste onderhoudsdosering, dan ben ik mezelf, ben ik stabiel.”

Jan Willem:  “Ja, ik ben veranderd, niet door het middel zelf, tramadol, maar wel door de bijwerkingen. Ik slaap ‘s nachts minder goed (soms maar 5 uur) en dan ben ik overdag prikkelbaar en soms is mijn lontje wat kort. Ik ben aan het afbouwen, maar dat gaat erg traag.”

Jezelf kwijtraken door oxycodon en andere opiaten

Voor sommigen voelt het alsof hun eigen ik langzaam verdwijnt.

Miran: “Mijn eigen ik is helemaal verloren, niet meer lachen, nergens puf voor, slapeloosheid, ik zie er als een zombie uit, heel veel huilen en boos zijn, deprie gevoel. Wat een troep is die oxycodon. (…) Je zit tussen wal en schip. En er is nu momenteel voor mij geen andere oplossing of behandeling.”

Esme: “Voor de oxycodon was ik een vrolijke, spontane en gezellige meid. Inmiddels ben ik gestopt, gebruik alleen nog buprenorfine. (…) Maar mijn emoties gaan alle kanten op, van zwaar depressief tot redelijk vrolijk. De ‘oude’ ik is ver te zoeken.”

Jade beschrijft hoe haar vrolijkheid is aangetast: “Ik ben sinds ik oxycodon gebruik wat minder vrolijk en soms echt sjacherijnig en cynisch. Ik ben al een jaar bezig met afbouwen van 95 mg naar sinds vandaag 20mg. (…) Maar ik hoop dat als ik er eindelijk vanaf ben ik weer mijn vrolijkere zelf kan worden.”

"Anderen merken dat hun gedrag en emoties veranderen, soms zonder dat ze het zelf direct door hebben.

Afgevlakt en veranderd door opiaatgebruik

Henk:"Ik ben compleet afgevlakt. Ik vind niks meer leuk, ik zit alleen maar te denken aan m'n volgende pil. Vaak lig ik uren wakker in bed. Ik heb al mijn pillen aan mijn dochter in beheer gegeven, anders zou ik alles opmaken."

Bowine: “Tijdens mijn verslaving was ik vreselijk egoïstisch en afgevlakt. In die tijd is dat vaak tegen me gezegd, maar ik herkende mezelf daar helemaal niet in. Pas toen ik ging afbouwen ben ik gaan beseffen dat het waar was; ik heb nooit doorgehad hoe ver ik was afgegleden.

Nina vertelt hoe verschillend haar dagen kunnen voelen: “In de ochtend zijn mijn emoties veel meer voelbaar en voel ik me gewoon mezelf. Maar later op de dag, als ik meerdere doseringen heb ingenomen, verandert dat. Ik ben vaak niet voor rede vatbaar. Heb vaak ruzie met mijn man omdat ik iets in mijn hoofd heb waar ik dan heilig van overtuigd ben. Hij heeft het niet makkelijk met me.”

Van oxy, fentanyl, morfine en tramadol word je niet gezellig

Hanna en Renée kregen ongeveer hetzelfde te horen: “Mijn man en dochter zeiden ‘grappend’ dat ik maar aan de fentanyl moest blijven. Ik was veel vrolijker en makkelijker…”

Afkicken en opnieuw beginnen: een lange weg

Er zijn ook verhalen van mensen die, na veel moeite, stap voor stap hun oude zelf weer terugvinden.

Cindy: Mijn man zei een keer, je bent zo veranderd sinds je oxycodon gebruikt, ik ken je haast niet meer terug. Dat heeft mij verschrikkelijk veel verdriet gedaan. Pas nu dat ik zo'n twee jaar gestopt ben ik weer helemaal mezelf. Ik voel me stukken beter en al zeg ik het zelf: ik ben best wel weer een leuk mens!"

Elin: “Ik zit sinds eind 2023 op nul: nu bijna twee jaar geleden. Nu pas ben ik weer een beetje mezelf…” Elise: “Ik zat qua creativiteit en sociale vaardigheden echt op nul! Maar als je doorzet, komt het weer terug, net zoals vroeger. Het heeft tijd nodig.”

Lieke beschrijft een vergelijkbare reis: “Ik slikte 7 jaar lang oxycodon. Daarna een revalidatietraject gevolgd om te leren omgaan met mijn pijn. Pas sinds twee jaar ben ik weer een beetje de oude.”

De donkere kant van oxycodon en andere opiaten

Er zijn ook verhalen die laten zien hoe zwaar en uitzichtloos het soms kan voelen.

Lieke is haar creativiteit kwijtgeraakt: ”Ben nu zo’n vijf maanden helemaal gestopt, maar ik ben niet hoe ik vroeger was; ik was altijd heel creatief, maar het lukt gewoon niet meer zoals eerst. In mijn hoofd visualiseren hoe iets eruit zal zien kan ik amper meer.”

Miran: “Hoe langer je het gebruikt, hoe meer duivels er tevoorschijn komen. En dan beland je in een hel. (…) De gezondheidszorg zegt als je er mee begint helemaal niks over wat het op den duur voor nare gevolgen kan hebben.”

Ook nadat je gestopt bent…

Sommige mensen hebben echt het gevoel zichzelf te zijn kwijtgeraakt. Ook nadat je gestopt bent, kan het lang duren voordat alles weer bij het oude is.

Jolanda: ”Ik ben verslaafd geweest, nu gestopt, maar ik ben niet meer dezelfde die ik was.” Ook Sanne merkt verschil met hoe ze vroeger was: "Toen ik oxycodon gebruikte was ik ik veel geduldiger en ook toleranter. Nu ik niets meer gebruik, ben ik sneller geïrriteerd. Aan de andere kant: tegenwoordig heb ik veel meer zin om naar muziek te luisteren, en dat is wel leuk want dat deed ik nooit!"

Dus: kunnen opiaten je persoonlijkheid veranderen...?

Deze verhalen laten in ieder geval zien hoe groot de invloed van oxycodon, tramadol, fentanyl en andere opiaten kan zijn op je gevoel van identiteit. Voor velen is het zoeken naar de hoop om de oude zelf terug te vinden, het doorzettingsvermogen om af te bouwen, de moed erin te houden.

De namen in dit artikel zijn fictief, de verhalen zijn gedeeld met toestemming.

•Wil je graag ervaringen uitwisselen met anderen? Je bent welkom op ons besloten Forum Opiaten Afbouwen • Blijf op de hoogte van nieuwe verhalen en informatie

Via onze nieuwsbrief ontvang je links naar alle nieuwe blogs, verhalen en informatiepagina's.