
Pleidooi voor Patiëntgerichte Afbouwzorg
Noodzaak
Patiëntgericht
Onderzoek
Er wordt in Nederland nauwelijks onafhankelijk onderzoek gedaan naar:
-
hoeveel mensen langdurig opiaten gebruiken
-
hoeveel mensen proberen af te bouwen
-
hoeveel mensen daarin vastlopen
-
en hoe het hen op de lange termijn vergaat.
Daardoor ontbreekt een duidelijk beeld van de omvang en gevolgen van de problemen rondom het afbouwen van deze verslavende pijnmedicatie die via de reguliere zorg wordt voorgeschreven.
Tegelijkertijd wijzen de talloze hulpvragen, noodkreten en ervaringsverhalen die mensen met ons delen erop dat vastlopen voor velen enorme problemen oplevert.
Ondertussen laten half mislukte afbouwtrajecten diepe sporen achter in zowel de geestelijke als lichamelijke gezondheid.
Veel patiënten voelen zich onvoldoende gezien, gehoord of begeleid, met weinig uitzicht op een betere toekomst.
Vanuit die praktijkervaringen is het Plan Patiëntgerichte Afbouwzorg ontstaan.

Belangrijke vragen... zonder antwoorden
-
Om hoeveel mensen gaat het eigenlijk?
-
Tegen welke problemen lopen zij aan tijdens het afbouwen?
-
Hoeveel mensen slagen erin om volledig af te bouwen?
-
En hoe gaat het een jaar later met deze mensen?
-
Hoe effectief zijn de huidige afbouwtrajecten eigenlijk?
-
Wat zijn de maatschappelijke en persoonlijke kosten van vastlopende afbouwtrajecten?
Hoe kan het dat deze informatie nergens te vinden is?
Wat zegt dit over het huidige afbouwbeleid?
Pleidooi voor Patiëntgerichte Afbouwzorg
zzzz
zzzz
Hoeveel mensen gebruiken langdurig opioïden in Nederland?
Dat weten we niet.
Er wordt in Nederland nauwelijks grootschalig, patiëntgericht onderzoek gedaan naar langdurig gebruik en het afbouwen van opioïden op doktersrecept.
Onderzoek dat wél plaatsvindt richt zich voornamelijk op (de gebruikers van) recreatieve drugs en straatdrugs zoals heroïne.
Ook al is heroïne ook een opiaat, onderzoeksresultaten over dit middel zeggen weinig tot niets over mensen die opioïden op doktersrecept gebruiken of proberen af te bouwen.
In Nederland worden jaarlijks ruim 1 miljoen recepten voor opiaten uitgeschreven.
Een aanzienlijk deel van de patiënten blijft de middelen langer dan drie maanden gebruiken. Daarnaast is er een grote groep mensen die de opiaten jarenlang blijft gebruiken, soms vijf of tien jaar of langer.
Het gaat hier vermoedelijk om zo'n 200.000 mensen, maar het is mogelijk dat dit aantal in werkelijkheid veel hoger ligt.
Door vergrijzing, langdurig medicatiegebruik en verschuivingen binnen de zwarte markt is het te verwachten dat deze groep de komende jaren nog verder zal groeien
Een complexe uitdaging
Het aantal gebruikers van heroïne ligt momenteel rond de X
Het aantal langdurige gebruikers van opiaten doktersrecept is onbekend, maar zou in principe vrij gemakkelijk moeten kunnen worden vastgesteld, omdat deze middelen immers op recept/ via de apotheek worden geleverd.
En dat is opvallend, want jaarlijks krijgen ruim 1 miljoen Nederlanders een opioïde pijnstiller voorgeschreven. Een aanzienlijk deel gebruikt deze middelen langdurig.

Op dit moment ontbreekt voldoende inzicht in:
iedereen die opioïden langer dan een paar maanden gebruikt zal moeite moeten doen om met deze middelen te stoppen.
hoe dat er een afbouwtraject voor opiaten, of ze nu door een arts zijn voorgeschreven of niet, is een complexe uitdaging, waar veel mensen heel veel moeite mee zullen hebben.
Gezien de problemen die uit ons onderzoek naar voren komen, is het aannemelijk dat een aanzienlijk deel van deze groep nu of later tijdens het afbouwen vastloopt of ernstige klachten ervaart.
Afbouwzorg vindt daardoor vaak plaats zonder duidelijk beeld van wat werkt — en zonder zicht op de uitkomsten.
De kosten in menselijk leed, verloren tijd en verdriet zijn hoog.
Aan de zorg hangt ook een duidelijk financieel prijskaartje - de zorg heeft immers niet het gewenste resultaat opgeleverd.
Hoeveel mensen er uiteindelijk in slagen om succesvol af te bouwen?
Niemand die het precies weet. Maar het ontbreken van duidelijke cijfers en langdurig onafhankelijk onderzoek zegt op zichzelf al genoeg.
Menselijk leed, verloren tijd en verdriet
• hoeveel mensen langdurig opioïden gebruiken
• hoeveel mensen erin slagen volledig af te bouwen
• hoeveel mensen terugvallen
• hoe effectief de huidige afbouwzorg eigenlijk is
en welke begeleiding daadwerkelijk helpt
Ook is er weinig inzicht in:
hoe mensen het afbouwen ervaren
hoeveel mensen erin slagen volledig af te bouwen
hoe vaak terugval voorkomt
verschillen tussen patiëntgroepen
en de invloed van tempo, begeleiding en maatwerk tijdens het afbouwen
Het ontbreken van deze kennis maakt het afbouwbeleid in Nederland voor een groot deel een schot in het duister.
Hetzelfde geldt voor de afbouwbegeleiding: hoe succesvol is deze? En hoeveel steun hebben mensen aan die begeleiding?
Wat laten de onderzoeken zien?
De ervaringen van patiënten laten zien dat deze problemen geen uitzonderingen zijn.
In meerdere rondes van het Onderzoek Afbouwzorg Nederland komen dezelfde knelpunten steeds opnieuw terug: ernstige ontwenningsverschijnselen, onvoldoende begeleiding, gebrek aan deskundigheid en afbouwschema’s die niet aansluiten op wat het lichaam aankan.
👉 Bekijk de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek
Hoe effectief is onze afbouwzorg?
-
Hoeveel langdurige gebruikers zijn er?
-
Hoeveel mensen zijn lichamelijk afhankelijk? Geestelijk afhankelijk?
-
Hoeveel mensen slagen erin af te bouwen?
-
Hoe effectief is de huidige afbouwzorg?
-
Hoe ervaren mensen de geboden begeleiding?
Oproep tot meer patiëntgericht onderzoek
Gedupliceerd: staat ook op pagina vijf actie/beleid
Waarom is onderzoek noodzakelijk
Het ontbreken van cijfers maakt in feite van het afbouwbeleid in Nederland een schot in het duister.
Dringende behoefte aan onderzoek
Na vier jaar ervaring is één ding voor ons duidelijk:
de groep bij wie het afbouwen vastloopt is groter dan veel mensen denken.
Tegelijkertijd wordt er opvallend weinig onderzoek gedaan naar wat er gebeurt wanneer afbouwen mislukt, vastloopt of jarenlang blijft doorsudderen.
Hoe ontwikkelt zich het gebruik?
Hoe ontwikkelt zich de gezondheid?
Wat zijn de gevolgen voor het dagelijks functioneren en deelname aan de maatschappij?
Er zijn talloze vragen.
• Om hoeveel mensen gaat het hier?
• Wat is hun leeftijd?
• Tegen welke problemen lopen zij aan?
• Hoe effectief zijn de huidige afbouwtrajecten?
• Wat zijn de kosten van vastlopende afbouwtrajecten?
Niemand die het precies weet.
Toekomstbestendige afbouwzorg vraagt daarom niet alleen om betere begeleiding in de praktijk, maar ook om meer patiëntgericht onderzoek naar langdurig opiaatgebruik, ontwenningsverschijnselen en vastlopende afbouwtrajecten.
“Nederland schrijft massaal opioïden voor, maar onderzoekt nauwelijks wat er daarna gebeurt.”
Juist nu is het belangrijker dan ooit dat er gewerkt wordt aan toekomstbestendig beleid, gebaseerd op praktijkervaringen, patiëntgerichte gegevens en beter inzicht in wat mensen tijdens het afbouwen daadwerkelijk meemaken.
Wij vinden dat er dringend meer onafhankelijk, patiëntgericht onderzoek nodig is naar langdurig opioïdengebruik en het afbouwen van opioïden op doktersrecept.
Naarmate ve maatschappij verder vergrijst, zal er ook meer opiaatgebruik plaatsvinden.
De meeste recepten voor opiaat worden uitgeschreven aan XXX.Dit is een kwetsbare groep..
Wij hopen dat organisaties zoals Trimbos-instituut, onderzoekers, beleidsmakers en zorgorganisaties meer aandacht gaan besteden aan deze groeiende groep patiënten.
er zal in de toekomst geld moeten worden vrijgemaakt om de Afbouwzorg beter in te richten.
aandachtspunten zijn: scholing, bijscholing, praktijkconsulenten campagnes voor bewustwording,